دوره و شماره: دوره 12، شماره 1 - شماره پیاپی 43، بهار 1404 

بررسی خواص ضد میکروبی نانوذرات نقره و مس در مقایسه با هیپوکلریت سدیم در برابر پاتوژن‌های آلوده کننده مواد غذایی

https://doi.org/10.22034/NBR.12.1.3

فروغ محمدی، مریم کریمی دهکردی، اشکان پورشهباز

چکیده بیماری­های منتقله از راه غذا تهدید قابل توجهی برای سلامت مصرف کنندگان در کشورهای در حال توسعه است. نانوتکنولوژیبه عنوان یک راه حل امیدوارکننده در جستجوی مداوم عوامل ضد میکروبی برای استفاده در تجارت مواد غذایی است. لذا این مطالعه بررسی اثر ضد میکروبی نانوذرات نقره و مس و مقایسه آن با هیپو کلریت سدیم بر روی پاتوژن­های آلوده کننده مواد غذایی سالمونلا تیفی موریوم، لیستریا مونو سیتوژنز و کلویورومایسس مارکسیانوس می­باشد. در این مطالعه نانوذرات نقره و مس با روش­های شیمیایی سنتز شدند. ویژگی های فیزیکی و شیمیایی نانوذرات سنتز شده شناسایی شد. مورفولوژی با استفاده از میکروسکوپ الکترونی روبشی تایید شد.فعالیت ضد باکتریایی نانوذرات نقره، مس و هیپوکلریت سدیم با استفاده از روش MIC و MBCارزیابی شد.از تست انتشار از چاهک فعالیت ضد باکتریایی نانوذرات انجام شد. میکروگرافهای به دست آمده از SEM نشان دهنده­ی ساختار کروی نانوذرات مس و نقره بود. FTIRدر این تحقیق ارتعاشات کششی مربوط به گروه­های عاملی را در نانوذرات نقره و مس نشان داد. وجود هاله عدم رشد در تیمار پاتوژن­های مورد مطالعه با غلظت­های مختلف نانوذرات نقره و مس حاکی از فعالیت ضد باکتریایی بود. علاوه بر این میزان MIC/MBC برای نانوذرات نقره و مس در برابر پاتوژنها مورد ارزیابی معنادار بود. حساسیت باکتریایی به نانوذرات یک جزء حیاتی در تولید مواد مناسب برای استفاده طولانی مدت در بسته بندی مواد غذایی و تضمین ایمنی مواد غذایی است.نانوذرات نقره و مس سنتز شده در این مطالعه می­توانند آلودگی مواد غذایی را کنترل نموده به جلوگیری از خطرات سلامتی و ایمنی کمک نمایند.

مقایسه خواص ضد سرطانی عصاره های Nepeta binaludensis و Nepeta glomerulosa، بر رده سلولی AGS سرطان معده با تأکید بر تغییرات بیان ژن BAX

https://doi.org/10.22034/NBR.12.1.6

عسل تفنگچی مهیاری، گلاله مصطفوی، سیده مهدخت مداح

چکیده سرطان معده به عنوان یکی از شایع­ترین انواع سرطان­هاست که منجر به مرگ و میر افراد بسیاری در سر تا سر جهان می­شود. گونه­های Nepeta به دلیل طعم و عطر خاص خود در صنایع غذایی مورد توجه قرار گرفته­اند. با توجه به وجود ترکیبات فنلی در این جنس، هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثر سیتوتوکسیک عصاره گونه های Nepeta binaludensis و N. glomerulosa بر روی رده سلولی AGS سرطان معده و نیز بررسی تغییرات بیان ژن BAX بود. هر دو گونه نپتا از کوه­های بینالود خراسان جمع­آوری شد و عصاره هیدروالکلی آنها به روش خیساندن استخراج گردید. مقادیر اسید کافئیک و اسید رزمارینیک با استفاده از دستگاه HPLC اندازه گیری شد. اثر سیتوتوکسیک عصاره­ها با تست MTT و بررسی وقوع آپوپتوز با رنگ آمیزی DAPI مورد ارزیابی قرار گرفت. تغییرات بیان ژنBAX به کمک Real time-PCR، مورد سنجش قرار گرفت. مقدار IC50 پس از 48 ساعت، برای عصاره گونه N. binaludensis 3.70، میلی گرم بر میل لیتر و برای عصاره گونه N.glomerulosa 6.92 میلی گرم بر میلی لیتر بدست آمد. القای آپوپتوز تحت هر دو تیمار مشاهده شد؛ اما افزایش معنی دار بیان ژن BAX نسبت به گروه کنترل تحت تاثیر عصاره N. binaludensis که مقدار بیشتری اسید رزمارینیک داشت، مشاهده گردید. بنابراین، استفاده از عصاره این دو گونه می­تواند در مهار رشد سلول­های سرطانی معده موثر باشد. عصاره N. binaludensis، با افزایش معنی­دار بیان ژن BAX موجب القای آپوپتوز در سلول­های سرطان معده شده است و عملکرد موثرتری نسبت به عصاره N. glomerulosa داشته است.

دستکاری ژنتیکی سلولهای بنیادی به منظور کاربردهای بالینی

https://doi.org/10.22034/NBR.12.1.5

بهناز بخشنده، علیرضا شفیع زاده اسفندآبادی، نگین کیائی، محمدحسین کریمی

چکیده سلول­های بنیادی بر اساس توانمندی­ها و ویژگی­های منحصر به فرد جهت استفاده در پزشکی شخصی شده، مورد توجه جدی صنعت پزشکی قرار گرفته اند. به منظور بهینه سازی و اصلاح ویژگیهای رفتاری این سلولها برای کاربردهای مختلف بالینی و تحقیقاتی، معمولا به ایجاد تغییرات فنوتیپی حاصل از دستکاریهای ژنتیکی دائمی و یا گذرا در این سلولها نیاز است. در گذشته بیشتر از امواج و مواد شیمیایی به منظور ایجاد جهشهای تصادفی در ژنوم استفاده می شد اما امروزه با گسترش ابزارهای هدفمند تغییر ژنتیکی مانند انواع نوکلئازها، می توان تنها ژن و صفت موردنظر را چه در داخل ژنوم و چه به صورت اپیزومال تغییر داد. انتقال ژن مدنظر به سلول با استفاده از روشها و واسطه های مختلف زیستی، شیمیایی و یا فیزیکی انجام می شود. مقاله مروری روایتی حاضر به بررسی ضرورت و اهمیت دستکاری سلولهای بنیادی، انواع روشهای دستکاری ژنتیکی سلولهای بنیادی و مزایا و معایب هر یک از این روشها و نیز راه حلهای موجود به منظور ارتقای کارایی و امنیت روشهای رایج برای استفاده در بالین می پردازد.

اثر محافظتی عصاره جوانه گندم بر ساختار بافتی و هیستومتریک تخمدان موش صحرایی مواجهه شده با سرب

https://doi.org/10.22034/NBR.12.1.1

مهدی هادی جعفری، حسن مروتی، نظام آرمند

چکیده جوانه گندم غنی از آنتی‌اکسیدان‌هایی مثل ویتامین E، تیامین، زینک، روی، فنولیک‌اسید، رزورسین، آمینوفنل و آمینوبنزوئیک اسید و توکوفرول و دارای خواص دارویی فراوانی مثل خواص ضد دیابت، ضد جهش، آنتی هیپرگلیسمی و ضد سرطان می باشد و همچنین گزارش شده که مولکول های آنتی اکسیدانی جدا شده از جوانه گندم می توانند از آسیب اکسیداتیو DNA در In Vitro جلوگیری کنند. استات سرب باعث ضعف، ناتوانی ذهنی و رفتاری در کودکان شده، منجر به ناشنوایی و کوری، کاهش کیفیت اسپرم و کاهش توانایی باروری در ماده‌ها نیز می‌شود. فلزات سنگین مثل سرب می‌توانند اثرات مضر خود را از طریق گونه‌های فعال اکسیژن (ROS) و یا مهار فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی ایجاد کنند. در این تحقیق از 30 رت ویستار بالغ ماده در 6 گروه استفاده شد: گروه کنترل، گروه استات سرب با دوز 10 میلی‌گرم/ کیلوگرم وزن بدن، گروه 100 میلی‌گرم/ کیلوگرم وزن بدن و 200 میلی‌گرم/ کیلوگرم وزن بدن عصاره جوانه گندم و گروه همزمان سرب با دوز 10 میلی‌گرم/ کیلوگرم وزن بدن و 100 و 200 میلی‌گرم/ کیلوگرم وزن بدن عصاره جوانه گندم. در مقایسه با گروه کنترل، وزن رت‌ها و تخمدان در گروه سرب با دوز 10 میلی‌گرم/ کیلوگرم کاهش یافت (P<0.5) و ضخامت کپسول تخمدان، و قطر و تعداد فولیکول‌ها نیز در این گروه کاهش داشت(P<0.5)، در حالی که تعداد فولیکول‌های آترتیک افزایش نشان داد. نتایج این پژوهش نشان داد مصرف خوراکی‌های حاوی عصاره جوانه گندم مثل سمنو یا گندم جوانه زده می‌تواند آسیب‌های ایجاد شده با سرب را، بسته به دوز اعمال شده، بهبود ببخشد.

بررسی اثر رویشگاه بر میزان خواص ضدمیکربی گیاه سگ دندان خاردار (Pycnocycla spinosa Decne.) در ایران

https://doi.org/10.22034/NBR.12.1.2

افسانه تیموری، عاطفه امیراحمدی، رضا نادری، فاطمه سلیمی، رضا شیخ اکبری مهر

چکیده در زندگی امروزه شناسایی و معرفی گیاهان دارویی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. جنس Pycnocycla متعلق به خانواده چتریان است که در ایران دارای 8 گونه بومی است. گونه Pycnocycla spinosa (سگ دندان خاردار) به دلیل داشتن اثرات دارویی همواره قابل توجه بوده است. هدف از این پژوهش بررسی اثر سه رویشگاه (دامغان، سمنان و کرمان) بر روی خواص ضدمیکروبی عصاره‌های استخراج شده از گیاه سگ دندان خاردار با استفاده از حلال‌های مختلف می‌باشد. برای بررسی خواص ضدمیکروبی از غلظت mg/ml 2 عصاره‌های متانولی، اتیل استاتی و هگزانی و روش انتشار دیسک در آگار بر علیه دو باکتری بیماری‌زا گرم منفی یرسینیا انتروکولیتیکا و سالمونلا انتریکا استفاده شد. نتایج نشان داد که عصاره‌های تهیه شده اثرات متفاوتی بر روی باکتری‌ها داشتند. همچنین مناطق مختلف جغرافیایی ایران، به دلیل شرایط اقلیمی متفاوت، دارای اثرات متفاوتی بر باکتری‌ها بودند. عصاره‌های تهیه شده از کرمان، به‌ویژه با حلال متانول و اتیل استات، بیشترین فعالیت ضد میکروبی را علیه باکتری سالمونلا انتریکا نشان دادند. بنابراین نوع حلال و نوع رویشگاه می‌تواند تاثیر بسزایی بر روی خواص ضد میکروبی گیاهان داشته باشد.

بررسی تشریحی ساقه در برخی گونه های ختمی (تیره پنیرک) در ایران

https://doi.org/10.22034/NBR.12.1.4

منیژه پاکروان، اعظم جوانبخت

چکیده سرده ختمی (Alcea) یکی از گیاهان دارویی ارزنده است که از دیرباز در طب سنتی مورد استفاده قرار میگرفته است. شباهت گونه ها و تنوع صفات سبب شده تا دانشمندان از روش های مختلف بیوسیستماتیکی جهت کمک به شناسایی گونه ها استفاده کنند. در این تحقیق ویژگی های تشریحی ساقه در 18 گونه از ختمی های ایران مورد بررسی قرار گرفت. بخش های مشابهی در ساقه توسط برش های دستی و رنگ آمیزی مضاعف به وسیله رنگ های سبز متیل و کارمن زاجی مورد بررسی قرار گرفت و تصاویر میکروسکوپی تهیه گردید. مهمترین صفات مورد بررسی در این تحقیق تعداد لایه های سلول های کلانشیمی در پوست، ضخامت و تعداد لایه های فیبرهای اسکلرانشیمی آوند آبکش، تعداد دستجات آوندی، پارانشیم اشعه آوندی، ضخامت آوند های آبکش و چوب و ساختار مغز بود. سپس آنالیز خوشه ای به روش Ward توسط نرم افزار SPSS بر اساس 8 صفت کمی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که برخی صفات تشریحی ساقه که در گونه های نزدیک به هم مشاهده می گردد، تنها می تواند در تشخیص گونه ها مورد استفاده قرار گیرد و در گروه بندی گونه ها چندان مفید نمی باشد