دوره و شماره: دوره 11، شماره 4 - شماره پیاپی 42، زمستان 1403 

تعیین ژن‌های hub و microRNAهای مربوط به آن‌ها در سرطان پستان از نوع سه گانه منفی

صفحه 1-11

https://doi.org/10.22034/.11.4.111

زهره جهان‌افروز

چکیده سرطان پستان یکی از شایع‌ترین سرطان‌های دنیا در بین زنان است و سرطان پستان سه گانه منفی یکی از انواع سرطان پستان است. سرطان پستان سه گانه منفی فاقد گیرنده‌های سطح سلولی شایع شامل گیرنده‌های استروژن، پروژسترون و فاکتور رشد اپیدرمی است. هدف این مطالعه بررسی ژن‌های کلیدی تغییر بیان یافته و miRNAهای مربوط به آن‌ها در سرطان پستان سه گانه منفی و پیشنهاد راه‌کارهای درمان مولکولی است. ابتدا داده‌های ریز آرایه mRNA (GSE113865) و miRNA (GSE154255)
برای یافتن ژن‌ها و miRNAهای تغییر بیان یافته از پایگاه GEO دریافت و با برنامه R بررسی شدند. برهمکنش پروتئین-پروتئین با استفاده از پایگاه STRING و برنامه Cytoscape برای یافتن ژن‌های hub و رتبه آن‌ها بررسی شد. مسیرهای سلولی ژن‌های hub با وبگاه Enrichr و R بررسی شد. در ادامه از پایگاه داده miRDB و miRWalk، که ژن‌های hub را مورد هدف قرار می‌دهند یافت شدند و اشتراک آن‌ها با miRNAهای تغییر بیان یافته بررسی شد. 6 ژن به عنوان ژن‌های hub کلیدی یافت شدند که به طور معنی‌دار دچار افزایش بیان شده بودند. ژن‌های hub کلیدی به طور معنی‌داری در میان ژن‌های تنظیمی چرخه سلولی بودند.

همراهی ژن ERCC5 (SNP: rs2296147 T>C) با استعداد ابتلا به سرطان پستان در شمال‌غرب ایران

صفحه 12-20

https://doi.org/10.22034/11.4.12

رعنا سادات عباس آباد، سارا غفاریان

چکیده ژن ERCC5 از اجزای کلیدی مسیر NER است و یک اندونوکلئاز کلیدی را کد می­کند. در این پژوهش همراهی چندشکلی rs2296147 T>C ژن ERCC5 با استعداد ابتلا به سرطان پستان در قالب مطالعه مورد-شاهدی و بر روی جامعه آماری متشکل از 100 زن مبتلا به سرطان پستان و 100 فرد سالم با تکنیک Tetra-ARMS PCR مورد بررسی قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده­های حاصل با استفاده از برنامه‌ی آماری آنلاین javastat و نرم‌افزار SPSS نسخه‌ی 26 انجام ‌شد. فراوانی ژنوتیپ­های CC ، TC و TT در بیماران به ترتیب 46/11، 33/58 و 21/30 درصد و فراوانی آن­ها در افراد کنترل به ترتیب 22، 44 و 34 درصد بود. تجزیه­های آماری نشان دهنده همراهی معنی­دار ژنوتیپ­های CC (049/0 =P-value) (007/1- 209/0=, CI 95% 459/0=OR) و CT با سرطان پستان (045/0 =P-value) (139/3- 012/1=, CI 95% 782/1=OR) بود. فراوانی آلل­های C و T در بیماران به ترتیب 62/40 و 37/59 درصد و در جمعیت کنترل به ترتیب 44 و 56 درصد بود. نتایج حاصل نشان دهنده عدم همراهی فراوانی هیچ یک از الل­های T (499/0 =P-value) و C (499/0 =P-value) با ریسک ابتلا به سرطان پستان بود. از بین ویژگی­های بالینی سمت درگیر همراهی معنی­داری با توزیع ژنوتیپی این SNP داشت. براساس نتایج حاصل این چندشکلی می­تواند باعث افزایش ریسک ابتلا به سرطان پستان در شمال غرب ایران شود.

تاثیر کاربرد بیوچار و محلول‌پاشی با نانوذره روی بر صفات عملکردی و فیزیولوژیکی کدوی تخم‌کاغذی (Cucurbita pepo L.)

صفحه 21-36

https://doi.org/10.22034/11.4.21

کوثر جدیدی، لمیا وجودی مهربانی، محمدباقر حسن پور اقدم

چکیده چکیده. دانه ­ی کدوی تخم­کاغذی به­دلیل وجود مقادیر بالای روغناهمیت زیادی در تغذیه و صنایع داروسازی دارد. به‌منظور بررسی تأثیر کاربرد بیوچار (صفر، 5 و 10 تن در هکتار) و محلول­پاشی با نانوذره روی (عدم محلول­پاشی، ۲ و ۴ میلی‌گرم در لیتر) آزمایش فاکتوریل بر مبنای طرح بلوک‌های کامل تصادفی در مزرعه اجرا شد. تعداد میوه در بوته و محتوای روی برگ در تیمارهای 5 و۱۰ تن در هکتار بیوچار با هر دو سطح محلول­پاشی نانوذره روی افزایش یافت. تیمار ۱۰ تن در هکتار بیوچار با محلول­پاشی هر دو سطح نانوذره روی موجب افزایش تعداد دانه در میوه، عملکرد میوه، عملکرد بیولوژیک، شاخص برداشت، و عملکرد روغن شد. تیمار ۵ تن در هکتار بیوچار با محلول­پاشی ۴ میلی‌گرم در لیتر نانوذره­ی روی و تیمار ۱۰ تن در هکتار بیوچار با محلول­پاشی هردو غلظت نانوذره موجب افزایش وزن صددانه، عملکرد بیولوژیک و شاخص کلروفیل گیاه شد. بیشترین محتوای فنل کل در تیمار ۵ و ۱۰ تن در هکتار بیوچار با محلول­پاشی ۴ میلی‌گرم در لیتر نانوذره روی مشاهده شد. محتوای آب نسبی برگ و آنتوسیانین در تیمار۱۰ تن در هکتار بیوچار افزایش یافت. درکل نتایج حاصل از بررسی حاضر نشان داد که استفاده از ۱۰ تن در هکتار بیوچار همراه با محلول­پاشی غلظت­های ۲ و ۴ میلی‌گرم در لیتر نانوذره روی موجب افزایش صفات عملکردی و فیزیولوژیکی گیاه شد.


مطالعه بیوسیستماتیکی گونه ی دارواش کوتوله (Santalaceae) oxcyderi Arceuhobium در منطقه چهارباغ (استان گلستان)

صفحه 37-53

https://doi.org/10.22034/11.4.37

سونا نوروزی، ابوالفضل دانشور، علی ستاریان، الهام امینی، فاطمه نصرالهی

چکیده گونه­ی Arceuthobium oxycedri (دارواش کوتوله)، اختصاصا روی گونه­های سرو کوهی رشد کرده و آن­ها را آلوده می­کند. گیاه نیمه انگلی مذکور در ایران در سه رویشگاه ارس رضا آباد استان سمنان، منطقه چهار باغ گرگان و در استان زنجان مشاهده شده است. در این تحقیق شاخص­های آناتومی و صفات ریزریخت­شناسی گونه با هدف کمک به شناسایی این گونه نیمه انگلی گیاهی در استان گلستان مورد ارزیابی قرار گرفت. برای تخمین آلودگی درختان ارس توسط گیاه نیمه انگلی دارواش کوتوله نمونه برداری در منطقه چهارباغ گرگان در سطح 600 هکتار و با استفاده از 60 قطعه نمونه و به ابعاد 20×20 متر مربع به صورت تصادفی_ سیستماتیک انجام شد. برشی عرضی ساقه نشان داد که در هر 3 ارتفاع دارای سطح مقطع نیم دایره­ای، دارای کلروفیل­ و از نظر ضخامت پوست و اندازه مغز باهم تفاوتی ندارند. مطالعات دانه گرده نشان داد که تمامی دانه­های گرده به صورت منفرد، دارای سه تا پنج شیار عمیق و نامتقارن، شیارها از نظر اندازه کوچک و بزرگ هستند (Tricolpate). از لحاظ شکل مخروطی کروی (Oblatespheroidal) با تزئینات اگزین خاردار (Echinate) می­باشند. در مجموع با توجه به اینکه این تحقیق برای اولین بار بر روی گونه دارواش کوتوله انجام می شود یافته های آن برای شناسایی گونه های مشابه که در سایر رویشگاههای ارس ایران گزارش شده ارزش سیستماتیکی دارد.

مطالعه برهمکنش سه ایزوفرم UDP-گلوکورونوزیل ترانسفراز با مهارکننده های تیروزین کیناز موثر در مقاومت دارویی

صفحه 54-66

https://doi.org/10.22034/11.4.54

ریحانه چمنی، مریم محمدی، سرور رضایی، الهام میرهاشمی

چکیده غیرفعال شدن داروها توسط آنزیم­ها به ویژه UDP-گلوکورونوزیل ترانسفرازها (UGT) یکی از دلایل مقاومت دارویی است. هدف از مطالعه حاضر بررسی برهمکنش آنزیم­های UGT1A3, UGT1A1 و UGT2B7 با مهارکننده­های تیروزین کیناز بود. ساختار آنزیم ها به روش مدلسازی همسانی ساخته شد و ساختار 300 مهارکننده تیروزین کیناز از پایگاه Pubchem دریافت شد. شبیه سازی داکینگ مولکولی به وسیله نرم افزار PyRx 0.8 انجام شد و کمپلکس­ها بر اساس منفی­ترین انرژی اتصال و RMSD صفر مرتب و اسیدآمینه­های درگیر در اتصال بررسی شدند. در مجموع چهل و پنج دارو به عنوان سوبستراهای احتمالی این سه آنزیم­ معرفی شدند. نتایج نشان دادند که محل اتصال این داروها به اسیدآمینه­های جایگاه فعال آنزیم­ها­ بوده و انرژی اتصال لیگاندها به UGT1A1 منفی­تر از دو آنزیم دیگر بود. می­توان پیشنهاد کرد که گلوکورونیداسیون احتمالی این مهارکننده­ها توسط آنزیم­های UGT می­تواند منجر به دو اتفاق مهم شود: اول حذف سریع آنها از گردش خون و ایجاد مقاومت دارویی و دوم جلوگیری از گلوکورنیداسیون بیلی­روبین و افزایش سطح بیلی­روبین سرم. بنابراین بررسی آزمایشگاهی ارتباط بین این مهارکننده­ها و آنزیم­های UGT می­تواند ضروری باشد.

سنتز سبز نانوذرات نقره با عصاره گیاه ماهور و بررسی اثر آن بر بیان ژن BfmR در ایزوله های بالینی اسینتوباکتر بومانی

صفحه 67-81

https://doi.org/10.22034/11.4.67

صدف صفاتی، بیتا بهبودیان، سمانه دولت آبادی

چکیده چکیده: اسینتوباکتربومانی یک پاتوژن فرصت طلب مقاوم به چند دارو است که باعث عفونت های تنفسی و مجاری ادراری می شود. بنابراین، توسعه یک داروی جایگزین علیه اسینتوباکتر از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف از این مطالعه بررسی فعالیت ضد باکتریایی نانو ذرات نقره که به روش سبز سنتز شده اند بر روی رشد اسینتوباکتر بومانی و بیان ژن BfmR می باشد. در این مطالعه نانوذرات نقره درترکیب با عصاره گل ماهور (Verbascum thapsus) سنتز شد و مشخصات آن توسط تفرق اشعه ایکس، اسپکتروفوتومتری، میکروسکوپ الکترونی TEM و آنالیز پتانسیل زتا مشخص گردید. فعالیت ضدباکتریایی نانوذرات با استفاده از آنالیز MICانجام گرفت. همچنین اثر نانوذرات روی بیان ژن BfmR با استفاده از real-time PCR بررسی شد. نتایج نشان داد نانوذرات سبز آماده شده، اندازه ی حدوداً 30 نانومتر داشتند. با آنالیز MIC مشخص گردید که نانوذرات در برابر اسینتوباکتر بومانی از خود فعالیت ضد باکتریایی نشان می دهند. نتایج بیان ژن نیز نشان دهنده ی مکانیسم تنظیم کاهشی بیان ژن BfmR توسط نانو ذرات سنتز شده با گیاه ماهور می باشد که منجر به کاهش تشکیل بیوفیلم به صورت معنی دار می گردد. نانوذرات برپایه فلز، به‌ویژه نانوذرات نقره، به دلیل خواص فیزیکی و شیمیایی منحصر به ‌فرد و فعالیت ضدباکتریایی گسترده‌ای که دارند، محبوبیت زیادی را برای گزینه های ضد باکتری به دست آورده‌اند. نانوذرات بدست آمده از عصاره گل ماهور می توانند بیان ژن BfmR را کاهش داده و بدین ترتیب تشکیل بیوفیلم را مهار کرده و موجب اثرات ضدباکتریایی شوند.

تأثیر آهن و کیتوزان بر شاخص‌های رشدی، قند محلول و یون‌های سدیم، پتاسیم، آهن و کلسیم در گیاه کاملینا تحت تنش شوری

صفحه 82-97

https://doi.org/10.22034/11.4.82

اعظم سلیمی، علی عباسی، مریم چاوشی ریزی

چکیده گیاه کاملینا عضو مهم خانواده Cruciferae، به عنوان یک گیاه روغنی استفاده می‌شود. کیتوزان یک بیوپلیمر طبیعی که به عنوان یک محرک زیستی و ترکیب غیر سمی و سازگار با محیط زیست می‌باشد که به طور گسترده‌ای در پاسخ به تنش‌های زیستی و غیر‌زیستی مؤثر است. آهن یک ریزمغذی ضروری برای همه موجودات زنده است زیرا نقش مهمی در فرآیندهای تنفس و فتوسنتز دارد. در این تحقیق تأثیر کیتوزان و آهن همراه با تیمار شوری 0، 8، 12، دسی زیمنس بر متر و کیتوزان با غلظت‌های 0، 2/0، 4/0، گرم بر لیتر و آهن نیز با غلظت‌های 0، 3، 6، گرم بر لیتر و به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. به دلیل به هم خوردن تعادل یونی میزان سدیم افزایش داشته، از طرفی رشد ریشه افزایش داشته تا بتواند آب مورد نیاز گیاه را تأمین کند. با توجه به اثرات مخرب تنش، افزایش سدیم بر سایر پارامترها نیز تأثیر داشته و باعث کاهش آهن، کلسیم، طول ساقه و وزن خشک اندام هوایی شده است. در بررسی اثر متقابل شوری، کیتوزان و آهن مشاهده شده که طول ساقه، سطح برگ، بیومس، محتوای نسبی آب، سدیم، پتاسیم و کلسیم و کربوهیدرات افزایش‌یافته‌اند و وزن خشک ریشه کاهش پیدا کرده است. تیمارهای نامبرده با تأثیر بر محتوای نسبی آب، تنظیم یون‌ها و محلول‌های سازگاری مانند قند برگ توانسته شرایط گیاه را مانند شرایط بدون تنش حفظ کند و اثرات ناشی از تنش شوری را کاهش داده و به رشد گیاه کمک کند.