fa تأثیر کوددهی و سن غده بر خصوصیات مورفولوژیک زیره سیاه ایرانی (Bunium persicum Boiss.) علوم گیاهی Plant Biology مقاله پژوهشی Original Article <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">زیره سیاه ایرانی گیاهی معطر و&nbsp; دارویی از خانواده چتریان می&shy;باشد. به منظور بررسی اثر کود&shy;دهی و همچنین سن غده بر ارتفاع گیاه، درصد سبزشدگی، درصد گلدهی، و اجزاء عملکرد، آزمایشی در شرایط مزرعه در قالب 9 کرت اصلی شامل کود </span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">NPK</span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">در سه سطح (شاهد (بدون اعمال کود)، کود 1 ( 5/2 گرم در لیتر)، کود 2 (با غلظت 2 برابر و 5 گرم در لیتر) و سن غده در دو سطح&nbsp; سه و چهار ساله (غده&shy;های متوسط و سه ساله دارای وزنی در حدود 1 گرم و غده&shy;های بزرگ و چهارساله، 3 الی 4 گرم)&nbsp; در سال 1402-1403 در منطقه کلات استان خراسان رضوی انجام گردید. </span></span></span></span></span></span></span><br /> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتایج نشان داد وزن غده اثر مستقیم و مثبتی بر روی درصد سبزشدن، گلدهی، رشد گیاه و عملکرد آن دارد. بیشترین درصد سبز شدگی(%۱۰۰) و گلدهی (۱۰۰%) در غده&shy;های بزرگ و کمترین درصد سبزشدگی (%51) و گلدهی (% 93/16) در غده متوسط بدون کوددهی</span></span></span> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مشاهده شد. همچنین مشاهده شد کاربرد تیمار تغذیه&shy;ای (کود </span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">NPK</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) نیز تأثیر مثبت بر خصوصیات فیزیولوژیکی گیاهان دارد به طوریکه بیشترین وزن هزار دانه (36/1گرم) مربوط به غده بزرگ و کود ۲، و کمترین میزان آن (69/0گرم) در غده متوسط و کود شاهد مشاهده شد. بالاترین ارتفاع بوته نیز مربوط به غده بزرگ و کود۲ ، و کمترین میزان آن (7/42) در تیمار شاهد و غده متوسط بود. همچنین مشاهده شد بطور کلی می&shy;&shy;توان بیان کرد، اعمال تیمار کود 20- 20-20 </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">(</span></span></span><span style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">NPK</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">) </span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">&nbsp;و استفاده از غده&shy;هایی با سن (وزن) بیشتر موجب بهبود رشد و عملکردزیره سیاه ایرانی گردید</span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span calibri="" style="font-family:"><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Iranian black zira is</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">an aromatic and medicinal plant from Apeaceae family.</span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> In order to investigate the effect of fertilization and tuber age on plant height, greening percentage, flowering percentage, and yield components, an experime</span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">nt was conducted in field conditions in the form of 9 main plots including NPK fertilizer at three levels (control ), fertilizer 1(2.5 grams per liter), fertilizer 2 (with a concentration of 2 times and 5 grams per liter) and tuber age at two levels of three and four years (medium and three-year-old tubers </span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">) was carried out in</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">, fertilizer with 2 times concentration) and tuber age at two levels (three and four years old) was carried out in 1402-1403 in Kalat region of Khorasan Razavi.</span></span></span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The results showed that tuber weight has a direct and positive effect on the percentage of germination, flowering, plant growth and yield. The highest percentage of greening (100%) and flowering (100%) was observed in large tubers and the lowest percentage of greening (51%) and flowering (16.93) was observed in medium tubers and 0 fertilizer (no fertilization).</span></span></span><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span calibri="" style="font-family:"><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">application of 20-20-20 fertilizer (NPK) and use of tubers with more age (weight) improved the growth and yield of Iranian black zira.</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span><br /> <br /> &nbsp; اجزاء عملکرد, اندازه غده, تیمار کودی, رشد, زیره سیاه ایرانی Black zira, Fertilizer treatment, Grow, Yield components Tuber size. 0 0 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1647-1&slc_lang=fa&sid=1 seyedeh maryam mousavian kalat سیده مریم موسویان کلات m.mousavian@urmia.ac.ir 100319475328460011783 100319475328460011783 Yes Urmia university دانشگاه ارومیه latifeh pourakbar لطیفه پور اکبر la.pourakbar@urmia.ac.ir 100319475328460011784 100319475328460011784 No Urmia university دانشگاه ارومیه majid azizi مجید عزیزی Azizi@um.ac.ir 100319475328460011785 100319475328460011785 No ferdowsi university دانشگاه فردوسی