fa مطالعه شرایط اکولوژیکی و زیست محیطی رودخانه تالار با استفاده از دیاتومه‌های اپی‌لیتیک و اپی‌پیلیک اکولوژی Ecology مقاله پژوهشی Original Article <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">این مطالعه با هدف ارزیابی شرایط اکولوژیکی و زیست محیطی رودخانه تالار با استفاده از دیاتومه های اپی لیتیک و اپیپلیک انجام شد. نمونه برداری به صورت فصلی از تابستان 1402 تا بهار 1403 در سه ایستگاه منتخب انجام شد. همزمان با نمونه برداری دیاتومه ها، نمونه های آب یک لیتری برای اندازه گیری پارامترهای فیزیکی و شیمیایی جمع آوری شد. نمونه های دیاتومه ها بر اساس پروتکل های استاندارد تهیه و شناسایی شدند. در مجموع 84 گونه از 24 جنس شناسایی شد. متنوع ترین جنس ها </span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Navicula</span></span></i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Nitzschia</span></span></i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> و </span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Gomphonema</span></span></i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> بودند. </span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Navicula</span></span></i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> <i>cryptotenella</i></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> بالاترین فراوانی سلول را داشت و پس از آن </span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Nitzschia</span></span></i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> <i>Palea</i></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> و </span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Navicula</span></span></i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> <i>rhynchocephala</i></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> قرار گرفتند. شاخص های تنوع مانند شانون، سیمپسون و یکنواختی گونه ها تفاوت معنی داری نشان ندادند.</span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتایج تحلیل تطبیقی متعارفی (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">CCA</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) بین متغیرهای محیطی و گونه‌های اپی‌لیتیک نشان داد که محورهای اول و دوم به‌ترتیب 09_/41 و 81_/14</span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">درصد از واریانس کل را تبیین کرده و در مجموع 9/55</span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">درصد از واریانس محدودشده را توضیح می‌دهند. در مورد گونه‌های اپی‌پیلیک نیز، محورهای اول و دوم به‌ترتیب 37_/37 و 40_/14 درصد از واریانس کل را پوشش داده و مجموعاً 77_/51</span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">درصد از واریانس محدودشده را تبیین می‌کنند. همچنین، نتایج این تحلیل نشان‌دهنده‌ی همبستگی قوی بین متغیرهای محیطی (به‌ویژه </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">pH</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> و فسفات) و ساختار جامعه دیاتومه‌ها در هر دو زیستگاه است که بر نقش تأثیرگذار عوامل محیطی در شکل‌گیری الگوهای پراکنش این جوامع تأکید دارد.</span></span></span></span></span></span></span><br /> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif">&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;<span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This study aimed to assess the ecological and environmental conditions of the Talar River using epilithic and epipelic diatoms. Sampling was conducted seasonally from summer 2023 to spring 2024 at three selected stations. Simultaneous with diatom sampling, one-liter water samples were collected to measure physical and chemical parameters. Diatom samples were prepared and identified based on standard protocols. In total, 84 species from 24 genera were identified. The most diverse genera were <i>Navicula</i>, <i>Nitzschia</i>, and <i>Gomphonema</i>. <i>Navicula cryptotenella </i>had the highest cell abundance, followed by <i>Nitzschia palea </i>and <i>Navicula rhynchocephala</i>. Diversity indices such as Shannon, Simpson, and species evenness showed no significant spatial difference. The results of the Canonical Correspondence Analysis (CCA) between environmental variables and epilithic species showed that the first and second axes explained 41.09 and 14.81% of the total variance, respectively, accounting for 55.9% of the constrained variance. For epipelic species, the first and second axes explained 37.37 and 14.40% of the total variance, respectively, and together accounted for 51.77% of the constrained variance. Moreover, the analysis revealed a strong correlation between environmental variables (especially pH and phosphate) and diatom community structure in both habitats, underscoring the role of environmental factors in shaping their distribution patterns.</span></span></span></span></span></span><br /> <br /> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span b="" dir="RTL" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:#4472c4"></span></span></span></span></span></span> تنوع زیستی, شاخص‌های زیستی, فلور, فیتوپلانکتون, یوتروفی Biodiversity, Biological indicators, Eutrophy, Flora, Phytoplankton 0 0 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1395-1&slc_lang=fa&sid=1 Naser Jafari ناصر جعفری n.jafari@umz.ac.ir 100319475328460011753 100319475328460011753 Yes University of Mazandaran دانشگاه مازندران Ali Taravati علی طراوتی a.taravati@umz.ac.ir 100319475328460011754 100319475328460011754 No University of Mazandaran دانشگاه مازندران Aref Sheikh Amiri عارف شیخ امیری a.sheikh20@umail.umz.ac.ir 100319475328460011755 100319475328460011755 No University of Mazandaran دانشگاه مازندران