Nova Biologica Reperta

fa بررسی تنوع گونه‌ای حلزون‌ها و لیسک‌های شرق استان تهران An investigation on diversity species of snails and slugs in the east of Tehran province علوم جانوری Animal Biology مقاله پژوهشی Original Article                پایش مستمر محیط زیست از اصول مهم مدیریت و محور ارزیابی محیط زیستی بهشمار میآید و نرمتنان یکی از نشانگرهای زیستی کیفیت اکوسیستم میباشند. بدین منظور اقدام به جمع‌آوری و شناسایی حلزونها و لیسکهای شرق استان تهران گردید که در طی آن با توجه به امکان دسترسی، تنوع زیستگاهی و تفاوتهای ژئومورفولوژیکی بیش از ۳۲۵۱ نمونه از پنج خرداقلیم جمع‌آوری و شناسایی شدند. تعداد زیادی از نرمتنان با استفاده از روشهای متداول از جمله توریهای نمونهگیری و جمعآوری مستقیم با دست از روی گیاهان آبزی، زیر چوبهای پوسیده، درختچهها و علفهای هرز جمعآوری و با ثبت مشخصات جغرافیایی و اقليمي به آزمایشگاه انتقال داده شدند. سپس با مراجعه به كليدهاي شناسايي معتبر و معاينة مشخصات شكل‌شناسي، ۱۹ گونه متعلق به ۱۳ جنس از ۱۰ خانواده بر اساس خصوصیات مورفومتریک (شکل، اندازه، نقوش روی صدف، اپرکول، دریچه صدف، راست‌گرد یا چپ‌گرد بودن صدف، محل قرارگیری سوراخ تنفسی، خط میانه پشتی،؛ اندازه بدن، سوهانک، خط کلیه و دستگاه تولیدمثلی) شناسایی و تعيين نام شدند و مقايسه عكس‌ها و كليد شناسايي اين آرایه‌‌ها تهيه و بحث گرديد: Bithynia tentaculata (Linnaeus, 1758), Physella acuta (Draparnaud,1805), Lymnaea truncatula (Müller, 1774), , Lymnaea palusris (Müller, 1774) , Lymnaea pereger (Müller, 1774) , Lymnaea gedrosiana (Annandale and Prashad, 1919), Planorbis planorbis (Linnaeus, 1758), Gyraulus euphraticus(Mousson, 1874), Gyraulus convexiusculus (Hutton, 1849), Succinea putris (Linnaeus, 1758), Helicella krynickii (Krynicki, 1833), Helicella derbentina(Krynicki, 1836), Caucasotachea atrolabiata (Krynicki, 1833), * Monacha cartusiana (Müller, 1774), Oxychilus herzi (Boettger, 1889), Agriolimax agrestis=Deroceras reticulatum (Müller, 1774), *Theba pisana (Müller, 1774), Parmacella ibera Eichwald, 1841, Planorbis carinatus Müller, 1774 گونه‌های ستارهدار برای اولین بار جمع‌آوری و شناسایی شده و برای ایران گزارش جدید است. در این بررسی، از میان نمونه‌های جمع‌آوری‌شده، بزرگترين خانوادهها از نظر تنوع گونهای خانواده Planorbidae با چهار گونه  (Planorbis planorbis, Gyraulus euphraticus, Gyraulus convexiusculus, Planorbis carinatus)   ، خانواده Lymnaeidae  با چهار گونه(Lymnaea truncatula, Lymnaea gedrosiana, Lymnaea palustris, Lymnaea pereger) و خانواده Helicidae  با چهار گونه Helicella krynickii, Helicella derbentina, Caucasotachea atrolabiata,    Theba pisana  است. بيشترين و کمترين تنوع گونهای در ميان گونههای شناسايی شده بهترتيب با ۱۸ و ۵ گونه مربوط به ايستگاههای ۴ و  ۵ از مناطق مورد بررسی است. تمام نمونهها همراه با کلیه اطلاعات مکانی و زمانی مربوطه، در موزه بخش تحقیقات جانورشناسی کشاورزی موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور موجود میباشند.        Continuous environmental monitoring is one of the important principles of management and is environmental assessment axis, and molluscs are one of the biological indicators of ecosystem quality. For this purpose, snails and slugs were collected and identified in the east of Tehran province which during it according to the availability, habitat diversity and geomorphological differences in more than 3251 samples from five microclimates were collected and identified. Specimens were gathered by hand, sweeping net and other techniques from aquatic plants, rotten underwood, shrubs and weeds, their geograical and regional properties were recorded and transfered to laboratory. Then through available morphological identification keys, specimens were identified as 19 species belonging to 13 genera and 10 families based on morphometric characteristics, including (shape and size of operculum, aperture, dextral or sinistral profile of their shell, pneumostome, keel, radula, renal ridge and reproduction system) and the comparison of photos and the identification key of these taxons were prepared and discussed: Bithynia tentaculata (Linnaeus, 1758), Physella acuta (Draparnaud,1805), Lymnaea truncatula (Müller, 1774), , Lymnaea palusris (Müller, 1774) , Lymnaea pereger (Müller, 1774) , Lymnaea gedrosiana (Annandale and Prashad, 1919), Planorbis planorbis (Linnaeus, 1758), Gyraulus euphraticus(Mousson, 1874), Gyraulus convexiusculus (Hutton, 1849), Succinea putris (Linnaeus, 1758), Helicella krynickii (Krynicki, 1833), Helicella derbentina(Krynicki, 1836), Caucasotachea atrolabiata (Krynicki, 1833), * Monacha cartusiana (Müller, 1774), Oxychilus herzi (Boettger, 1889), Agriolimax agrestis=Deroceras reticulatum (Müller, 1774), *Theba pisana (Müller, 1774), Parmacella ibera Eichwald, 1841, Planorbis carinatus Müller, 1774. Two species marked with an asterisk are new records for Iranian mollusc fauna. In this study, among the samples collected, the largest families in terms of species diversity are Planorbidae with four species (Planorbis planorbis, Gyraulus euphraticus, Gyraulus convexiusculus, Planorbis carinatus), Lymnaeidae with four species (Lymnaea truncatula, Lymnaea gedrosiana, Lymnaea palustris, Lymnaea pereger) and Helicidae with four species: Helicella krynickii, Helicella derbentina, Caucasotachea atrolabiata, Theba pisana. The highest and lowest species diversity among the identified species with 18 and 5 species are related to stations 4 and 5 of the investigated areas respectively. The whole collection will be kept permanently in the Zoology Museum of Iranian Research Institute of Plant Protection. شناسایی, حلزون, لیسک, شرق استان تهران. identification, snail, slug, east of Tehran province 1 21 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1545-1&slc_lang=fa&sid=1 elham ahmadi الهام احمدی e1_ahmadi@yahoo.com 100319475328460010664 100319475328460010664 Yes Department of Animal Biology, Iranian Research Institute of Plant Protection, Agricultural Research, Education and Extension Organization موسسه تحقیقات گیاه پزشکی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران nasim aghaei delche نسیم آقایی دلچه nassimdelcheh28@gmail.com 100319475328460010665 100319475328460010665 No Department of Animal Biology,Tehran East branch, Payame Noor University,Tehran,Iran دانشگاه پیام نور واحد تهران شرق،تهران