fa بررسی نقش باکتری‌های محرک رشد گیاه بر ویژگی‌های مرفولوژیکی، بیوشیمیایی و جذب برخی عناصر غذایی گیاه پونه‌سای بینالودی (Nepeta binaludensis Jamzad) علوم گیاهی Plant Biology مقاله پژوهشی Original Article <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">پونه‌سای بینالودی (</span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Nepeta binaludensis Jamzad&nbsp;</span></span></i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">)<i> </i>به عنوان گیاه دارویی ارزشمند به علت برداشت بی‌رویه و تخریب رویشگاه‌ها به‌شدت در معرض خطر انقراض است. در این راستا با هدف ارزیابی صفات مرفولوژیکی، بیوشیمیایی و ارزیابی محتوای ریزمغذی‌های بخش هوایی آزمایشی با چهار ترکیب تیماری شامل: 1- تلقیح گیاه با باکتری </span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Azotobacter chooroccum</span></span></i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، 2- تلقیح توام باکتری‌های </span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Bacillus</span></span></i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> <i>cereus</i></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">&nbsp; و</span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Pseudomonas</span></span></i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> <i>putida</i> </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، 3-تلقیح توام سه گونه باکتری شامل (</span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">A.</span></span></i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> <i>chooroccum</i></span></span> <span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">+</span></span> <i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&nbsp;B. cereus</span></span></i><i> </i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">+ </span></span><i><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">P. putida</span></span></i><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) و</span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">4- شاهد (بدون تلقیح باکتری) در دو مرحله رشد رویشی 10 و 20 هفته‌ای در قالب طرح کاملا تصادفی با 3 تکرار انجام شد. نتایج نشان داد کاربرد باکتری</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">‌های محرک رشد کلیه ویژگی‌های مورفولوژیکی گیاه شامل طول اندام هوایی، وزن خشک بخش هوایی،</span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مجموع سطح برگ و مجموع طول ریشه‌ها را در مقایسه با گیاهان شاهد به صورت معنی‌داری در هر دو مرحله مورد بررسی افزایش داد. بررسی‌های بیوشیمیایی نشان داد که در هر دو مرحله رشد 10و 20 هفته‌ای، کاربرد باکتری‌‌های محرک رشد موجب افزایش ترکیبات فنلی، فلاونوئیدی و</span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">فعالیت آنتی‌اکسیدانی گیاه شد. علاوه بر این، جذب برخی عناصرغذایی از قبیل کلسیم، پتاسیم، فسفر، آهن و منیزیم نیز در نتیجه کاربرد باکتری‌های محرک رشد افزایش یافت. از آنجا که میکروارگانیسم‌ها سبب بهبود رشد و افزایش ترکیبات موثره گیاه پونه‌سای بینالودی می‌شوند می‌توان از آن‌ها به عنوان کود زیستی و جایگزین مناسبی برای کودهای شیمیایی استفاده کرد. &nbsp;</span></span></span></span></span></span></span><br /> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><i><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Nepeta binaludensis jamzad</span></span></i><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">,</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">as a medicinal plant, which is at risk of extinction due to irregular harvesting and damage of its habitat.</span></span><i> </i><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Four treatments including: 1- inoculation with <i>Azotobacter chooroccum</i>, 2- inoculation with <i>Bacillus cereus</i> and <i>Pseudomonas putida</i>, 3- inoculation with a mix of three bacteria (<i>A. chooroccum</i> + <i>B. cereus</i> + <i>P. putida</i>) and 4 controls (without inoculation), in the form of a completely randomized design with 3 replications in two vegetative growth stages (ten and twenty weeks after sowing). Plant growth-promoting bacteria (PGPB) improved all the evaluated morphological characteristics, including the length and dry weight of the aerial part, total leaf area</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">and root length compared to the control. Also, the results of biochemical investigations showed that in 10 and 20 weeks old plants, the application of PGPB could increase the phenolic and flavonoid compounds and also antioxidant activity. The contain of some elements such as calcium, potassium, phosphorus, iron and magnesium also increased as a result of inoculation with PGPB. Since the PGPB improved the growth and also increased the effective compounds of </span></span><i><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">N. binaludensis</span></span></i><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> plants, they can be introduced as useful bio fertilizers and considered as a good alternative to chemical fertilizers.</span></span></span></span></span> پونه‌سای بینالودی, ریزمغذی‌ها, متابولیت‌های دارویی, میکروارگانیسم, میکروبیوم : Drug metabolites, microbium, microorganisms, micronutrients, Nepeta binaludemsis 72 85 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-546-3&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Jafari فاطمه جعفری Jafari@yahoo.com 100319475328460010519 100319475328460010519 No Ministry of Science دانشگاه فردوسی مشهد Ali Ganjeali علی گنجعلی ganjeali@um.ac.ir 100319475328460010520 100319475328460010520 Yes Ministry of Science دانشگاه فردوسی مشهد Elham Amjadi الهام امجدی elham.amjadi@yahoo.com 100319475328460010521 100319475328460010521 No Ministry of Science دانشگاه فردوسی مشهد