fa ارزیابی تنظیم اسمزی، فنل کل، پروتئین و آنزیم­های آنتی‌اکسیدان در چهار جمعیت از رازیانه تحت تیمار شوری با کاربرد ورمی­کمپوست علوم گیاهی Plant Biology مقاله پژوهشی Original Article <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">رازيانه گياهی دارویی است که تمام قسمت</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:">&shy;‌‌‌‌‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">هاي آن به روش‌&shy;هاي مختلف مورد استفاده انسان قرار مي&shy;گيرد. این گیاه نسبتاً حساس به شوري است.</span></span> <span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">با هدف بررسی اثر ورمی‌کمپوست بر افزایش تحمل به‌&shy;شوری در چهار جمعیت رازیانه (مشهد، ارومیه، شیراز و بوشهر) در مرحله رویشی گیاه، آزمایشی به‌&shy;صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در هر نمونه در سطح گلخانه با تأکید بر ارزیابی تعدادی از شاخص‌های حفاظت اسمزی و آنتی&shy;‌اکسیدانی انجام گرفت. تیمارهای آزمایشی با چهار سطح شوری (صفر، 40، 80 و120 ميلي&shy;مول کلرید سدیم) و دو سطح ورمی‌&shy;کمپوست (صفر و 5 درصد حجمی-حجمی) طراحی شد. بعد از برداشت، بخش‌های ریشه از ساقه به منظور آنالیز برخی صفات بیوشیمیایی تفکیک شدند. تنش شوری سبب کاهش محتوای قند محلول کل و نشاسته در بخش&shy; هوایی و افزایش این شاخص‌ها در قسمت ریشه جمعیت&shy;‌های مورد مطالعه شد. همچنین تحت بروز تنش در محیط، محتوای پرولین بخش&shy; هوایی و ریشه، آمینواسید آزاد کل، فنول کل، فعالیت آنزیم‌های گایاکول پراکسیداز و کاتالاز در جمعیت&shy;‌های رازیانه افزایش یافت، درحالی&shy;‌که محتوای پروتئین محلول کل و آنتوسیانین کاهش نشان دادند. تیمار ورمی‌کمپوست باعث افزایش محتوای کربوهیدرات‌های محلول، پروتئین محلول، آمینواسیدهای آزاد، پرولین، فنول کل و آنتوسیانین و کاهش فعالیت آنزیم‌ گایاکول پراکسیداز در بخش&shy; هوایی و نیز محتوای نشاسته در ریشه جمعیت&shy;‌های رازیانه طی شرایط بدون تنش و تحت تنش گردید. علی&shy;رغم مشاهده پیچیدگی در تغییرات شاخص‌های موردبررسی که وابسته به نوع جمعیت و دوز تنش بود، نتایج ما نشان می‌دهد کاربرد ورمی‌کمپوست با غلظت 5 درصد توانسته است باعث بهبود حفاظت اسمزی و آنتی‌اکسیدانی در جمعیت‌های مورد مطالعه رازیانه تحت تنش شوری گردد.</span></span></span></span></span></span></span><br /> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="EN-CA" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Fennel is a medicinal plant; all of its parts were being used by humans in different ways. This plant is relatively sensitive to salinity. A factorial experiment as a randomized complete block design with three replications at the greenhouse level was executed to investigate the effect of vermicompost on the increase of salinity tolerance in four fennel populations (Mashhad, Urmia, Shiraz, and Bushehr) in the vegetative stage of the plant, emphasizing the evaluation of some osmotic and antioxidant protection indicators. Experimental treatments were designed with four <span style="letter-spacing:-.2pt">levels of salinity (0, 40, 80, and 120 mM of NaCl) and two levels of vermicompost (0 and 5% v/v). After harvesting, the roots&nbsp;</span><span style="letter-spacing:-.3pt">were separated from the stem to analyze the biochemical variables. Salt stress caused a decrease in the total soluble sugar and starch content in the shoot and an increase of those in the root of the studied populations. </span></span></span><span lang="EN-CA" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">In addition, under stress conditions, the proline content of shoot and root, total free amino acid, total phenol, and activity of guaiacol peroxidase and catalase were increased in fennel populations, while total soluble protein and anthocyanin content were decreased. Vermicompost treatment increased the content of soluble carbohydrates, soluble protein, free amino acids, proline, total phenol, and anthocyanin, and decreased the activity of guaiacol peroxidase in the shoot, as well as the starch content in the roots of fennel populations under non-stressed and stressed conditions. Despite observing the complexity in the changes of the analyzed indicators which were dependent on the type of population and the dose of stress, our results showed that the application of vermicompost with a concentration of 5% can improve the osmotic and antioxidant protection in the studied populations of fennel under salinity stress.</span></span></span></span></span><br /> <br /> &nbsp; آنتوسیانین, کود ارگانیک, حفاظت­‌کننده اسمزی, کاتالاز, گایاکول پراکسیداز anthocyanin, catalase, guaiacol peroxidase, organic fertilizer, osmotic protector 129 142 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1522-1&slc_lang=fa&sid=1 Abdollah Beyk-Khormizi عبدالله بیک خورمیزی a.bikkhormizi@urmia.ac.ir 100319475328460010282 100319475328460010282 No Department of Biology, Faculty of Science, Urmia University, Urmia, Iran; Department of Biology, Faculty of Science, Yazd University, Yazd, Iran گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران؛ گروه زیست­شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه یزد، یزد، ایران Siavash Hosseini Sarghein سیاوش حسینی سرقین s.hosseini@urmia.ac.ir 100319475328460010283 100319475328460010283 Yes Department of Biology, Faculty of Science, Urmia University, Urmia, Iran گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Mohammad Reza Sarafraz-Ardakani محمدرضا سرافراز اردکانی sarafraz.ardakani@yazd.ac.ir 100319475328460010284 100319475328460010284 No Department of Biology, Faculty of Science, Yazd University, Yazd, Iran گروه زیست­شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه یزد، یزد، ایران Seyed Mohammad Moshtaghioun سید محمد مشتاقیون moshtaghiun@yazd.ac.ir 100319475328460010285 100319475328460010285 No Department of Biology, Faculty of Science, Yazd University, Yazd, Iran گروه زیست­شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه یزد، یزد، ایران Seyed Mousa Mousavi-Kouhi سید موسی موسوی کوهی smmousavi@birjand.ac.ir 100319475328460010286 100319475328460010286 No Department of Biology, Faculty of Science, University of Birjand, Birjand, Iran گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران