fa اثر پتانسيل‌هاي محرك رشد گیاه باکتری‌های ریزوسفری جداسازی شده از چند گونه گیاه مرتعی شورپسند بر رشد رویشی و محتوای یونی گندم علوم گیاهی Plant Biology مقاله پژوهشی Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تنش شوری، امروزه یکی از مهمترین چالش‌&shy;ها در تولید گندم است. باکتری&shy;‌های ریزوسفری جداسازی شده از گیاهان شورپسند با سازوکارهای مستقیم و غیر&shy;مستقیم موجب افزایش بردباری گیاهان</span></span></span></span> <span style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">زراعی</span></span></span></span> <span style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به شوری می&shy;‌گردند. در این مطالعه، صفات محرک رشد گیاه سویه&shy;های باکتریایی مقاوم به شوری (</span></span></span></span><em><span dir="LTR" style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Bacillus safensis</span></span></span></span></em><span style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></span></span><em><span dir="LTR" style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Bacillus pumilus</span></span></span></span></em> <span style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و </span></span></span></span><em><span dir="LTR" style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Zhihengliuella halotolerans</span></span></span></span></em><span style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">) </span></span></span></span><span style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">جداسازی شده از ریزوسفر گیاهان مرتعی آتریپلکس، اشنان، گز و سنبله نمکی تعیین و تاثیر آن&shy;ها بر برخی صفات رویشی و محتوای یونی گندم آبیاری شده با </span></span></span></span><span style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">آب </span></span></span></span><span style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">شور (</span></span></span></span><span style="letter-spacing:.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">آب آبیاری با شوری 2/0 دسی&shy;زیمنس بر متر به عنوان شاهد، </span></span></span><span style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">4، 8 و 16 دسی زیمنس بر متر) اندازه&shy;‌گیری شد. هر سه سویه باکتری قادر به تولید اکسین، سیانید هیدروژن، سیدروفور </span></span></span></span><span style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">و</span></span></span></span> <span dir="LTR" style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">ACC</span></span></span></span> <span style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">دآمیناز و انحلال فسفات بودند. افزایش سطوح شوری باعث افزایش غلظت سدیم و کاهش غلظت پتاسیم، کلسیم و فسفر در برگ گندم و نیز کاهش طول ساقه، وزن خشک بخش هوایی و ریشه، نسبت وزن خشک ریشه به اندام هوایی و بیوماس کل نسبت به شاهد گردید. در تیمارهای تحت تنش شوری تلقیح شده با باکتری، کاهش غلظت سدیم تا 7/17 درصد و افزایش غلظت پتاسیم، کلسیم، فسفر و نسبت پتاسیم به سدیم به ترتیب تا 33، 7/25، 4/200 و 41 درصد نسبت به شاهد اندازه&shy;‌گیری شد که کارآمدترین باکتری در این زمینه </span></span></span></span><em><span dir="LTR" style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Z. halotolerans</span></span></span></span></em> <span style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">بود. باکتری&shy;‌ها همچنین باعث افزایش طول ساقه، وزن خشک بخش هوایی، وزن خشک ریشه، نسبت وزن خشک ریشه به وزن خشک بخش هوایی و بیوماس کل به ترتیب تا 17، 6/58، 137، 88 و 66 درصد شدند که در این زمینه باکتری </span></span></span></span><em><span dir="LTR" style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">B. safensis</span></span></span></span></em> <span style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">از بیشترین تاثیر برخوردار بود. نتایج این مطالعه نشان داد که باکتری&shy;‌های محرک رشد گیاهان مرتعی شور&shy;پسند می‌‌توانند در بهبود شاخص‌&shy;های رشد گندم در شرایط شوری نقش داشته باشند. این نتایج همچنین نشان داد که ریزوسفر گیاهان مرتعی شور&shy;پسند می&shy;‌تواند منبع مناسبی برای جداسازی باکتری&shy;‌های مقاوم به شوری جهت بهبود مقاومت گندم به شوری باشد.</span></span></span></span><span style="letter-spacing:.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></span><br /> &nbsp;</div> Salinity stress is an important challenge for wheat production in the world. Plant growth promoting rhizosphere bacteria, isolated from halophytic plants, can increase the tolerance of crop plants to salinity by direct and indirect mechanisms. In this study, plant growth-promoting traits of bacterial strains (<em>Bacillus safensis</em>, <em>Bacillus pumilus&nbsp;</em>and <em>Zhihengliuella halotolerans</em>), isolated from the rhizosphere of several halophyte plants, were deterimined and their effects on some vegetative traits and ionic content of wheat plant irrigated with saline water ( 0.2, as control,&nbsp; 4, 8 and 16 dS/m) were measured. Result showed that all three bacteria were able to produce auxin, hydrogen cyanide, siderophore, 1-aminocyclopropane-1-carboxylic acid deaminase and soluble phosphate. The increase in salinity levels caused increase in the concentration of sodium and decrease in the concentration of potassium, calcium and phosphorus in wheat leaves, as well as decrease in stem length, shoot and root dry weight, root to shoot dry weight ratio and total biomass. In wheat plants irrigated with saline water and inoculated with the bacterial strains, sodium concentration decreased up to 17.7% and concentrations of potassium, calcium, phosphorus and potassium to sodium ratio increased up to 33, 25.7, 200.4 and 41%, respectively. The most efficient bacterium was found to be <em>Z. halotolerans</em>. All bacterial isolates also increased stem length, shoot and root dry weight, root to shoot dry weight ratio and total biomass by 17, 58.6, 137, 88 and 66 %, respectively. The results of this study showed that the plant growth-promoting bacteria of rangeland halophytic plants potentionally improve the growth indices of wheat plants in saline conditions. These results also showed that the rhizosphere of halophytic plants in rangelands can be a good source for the isolation of salinity-resistant bacteria to improve the resistance of wheat plants to salinity.<br /> &nbsp; آتریپلکس, اشنان, باسیلوس, ریخت شناسی صفات محرک رشد گیاه Atriplex, Bacillus, morphology, plant promoting rhizosphere bacteria, seidlitzea 104 117 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-346-3&slc_lang=fa&sid=1 alireza Amini Hajiabadi علیرضا امینی حاجی آبادی amini.alireza@rocketmail.com 10031947532846009056 10031947532846009056 No Central Office of Natural Resources & Watershed Management, Yazd, Iran اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان یزد، یزد، ایران Asghar Mosleh Arani اصغر مصلح آرانی amosleh@yazd.ac.ir 10031947532846009057 10031947532846009057 Yes Department of Environmental Sciences, Faculty of Natural Resources, Yazd University, Yazd, Iran گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و کویر شناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران Someh Ghasemi سمیه قاسمی s.ghasemi@yazd.ac.ir 10031947532846009058 10031947532846009058 No Department of Soil Sciences, Faculty of Natural Resources, Yazd University, Yazd, Iran گروه علوم خاک، دانشکده منابع طبیعی و کویر شناسی، دانشگاه یزد ، یزد، ایران mohammad hadi Rad محمد هادی راد mohammadhadirad@gmail.com 10031947532846009059 10031947532846009059 No Forest and Rangeland Division, Yazd Agricultural and Natural Resource Research and Education Center, Yazd, Iran بخش تحقیقات جنگل و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد، یزد، ایران Shima Shabazi شیما شهبازی sh.shahbazi_m@yahoo.com 10031947532846009060 10031947532846009060 No Department of Soil Sciences, Faculty of Natural Resources, Yazd University, Yazd, Iran گروه علوم خاک، دانشکده منابع طبیعی و کویر شناسی، دانشگاه یزد ، یزد، ایران Hassan Etesami حسن اعتصامی hassanetesami@ut.ac.ir 10031947532846009061 10031947532846009061 No Department of Soil Science, University of Tehran, Karaj, Iran گروه علوم و مهندسی خاک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران