fa مدل‌سازی پراکنش و ارتباط‌ رویشگاهی گل‌گندم خوئی در شمال‌غرب ایران علوم گیاهی Plant Biology مقاله پژوهشی Original Article <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">گل گندم خوئی از تیره کاسنیان در شمال&shy; غرب کشور پراکنش دارد. مطالعه‌ حاضر با هدف مدل&shy;سازی پراکنش رویشگاهی و طراحی ارتباط رویشگاهی این گونه در سه استان آذربایجان&shy; غربی، آذربایجان &shy;شرقی و اردبیل انجام شد. هفت متغیر محیطی و 36 نقطه حضور گل گندم خوئی در مدل&shy;سازی پراکنش رویشگاهی بر اساس شش مدل پراکنش رویشگاهی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">GLM</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">GAM</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">MARS</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">MaxEnt</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">RF</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">GBM</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> استفاده شدند. نقشه اجماعی حاصل از مدل‌ها در طراحی ارتباط رویشگاهی به روش مدارهای الکتریکی استفاده شد. نتایج مدل&shy;سازی رویشگاهی نشان داد که عمده پراکنش رویشگاهی گل گندم خوئی در استان آذربایجان غربی و در شرق استان اردبیل واقع است که متغیرهای فاصله از زمین‌های کشاورزی، میانگین دمای سالانه و فاصله از مراتع بیشترین تأثیر را در مدل&shy;سازی پراکنش رویشگاه این گونه داشته‌اند. طراحی ارتباط رویشگاهی نشان داد که بیشترین تراکم جریان حرکت، میان مناطق حضور این گونه در استان آذربایجان غربی وجود دارد. تراکم جریان مطلوبی بین مناطق حضور شرق و جنوب شرق استان اردبیل برقرار است، اما تراکم جریان حرکت گل گندم خوئی بین دو استان آذربایجان غربی و اردبیل به نسبت ضعیف است و این ارتباط رویشگاهی بیشتر از طریق شمال استان آذربایجان شرقی برقرار شده است. ارتباط رویشگاهی بالا در استان آذربایجان&shy;غربی نشان‌دهنده توان بسیار این گونه برای انتشار و پتانسیل آن برای افزایش مناطق تحت پوشش خود در این استان است. نتایج این مطالعه می‌تواند در زمینه محدوده پراکنش و نحوه انتشار گونه به کارشناسان منابع طبیعی کشور کمک نماید.</span></span><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:13.0pt;"></span></span></span></strong><br /> &nbsp;<br /> <br /> <a name="OLE_LINK34"></a> <em>Centaurea glastifolia</em>, a plant species from the Asteraceae family, is distributed in the Northwest of Iran. This study carried out to determine suitable habitats and habitat connectivity of <em>Centaurea glastifolia</em> in three Provinces of West Azarbayejan, East Azarbayejan and Ardabil. Seven habitat variables and 36 presence points were selected for habitat modelling using six habitat distribution models of GLM, GAM, MARS, MaxEnt, RF and GBM. The ensemble map resulting from these models was used for habitat connectivity modelling using electrical-circuit method. Results of habitat evaluation revealed that suitable habitats of the species studied were mainly located in West Azarbayejan and east of Ardabil Provinces, for which distance from agricultural lands, mean annual temperature and distance from rangelands had the highest contribution to the model. Habitat connectivity modelling showed that the current density movement was highest in West Azarbayejan. Current density movement between East and Southeast of Ardabil was evaluated to be significant, whereas the current density movement between West Azarbayejan and Ardabil Provinces was relatively low. The high current density movement in West Azarbayejan indicates the species&rsquo; high dispersal ability in expanding its range across the area. The results of the current study could facilitate understanding of the distribution and dispersal of <em>Centaurea glastifolia</em>.<strong><span dir="RTL"></span></strong><br /> &nbsp;<br /> &nbsp; آذربایجان­ غربی, تراکم جریان حرکت, مدارهای الکتریکی, مدل پراکنش رویشگاهی, نقشه اجماعی Habitat distribution and connectivity modelling of Centaurea glastifolia in Northwest of Iran 142 153 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1261-1&slc_lang=fa&sid=1 Kamran Almasieh کامران الماسیه kamran.almasieh@gmail.com 10031947532846009067 10031947532846009067 Yes Department of Nature Engineering, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Iran گروه مهندسی طبیعت، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران Kazem Negaresh کاظم نگارش kazem.negaresh@gmail.com 10031947532846009068 10031947532846009068 No Department of Horticulture, Agricultural Sciences and Natural Resources University of Khuzestan, Mollasani, Iran گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران Mohammad Mahmoodi محمد محمودی mahmoodi@rifr-ac.ir 10031947532846009069 10031947532846009069 No Botany Research Division, Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran بخش تحقیقات گیاه‌شناسی، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران