en بررسی تغییرات اجتماعات گیاهی بعد از چرای شدید دام در دشت گلبهار در شمال شرق ایران اکولوژی Ecology مقاله پژوهشی Original Article <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">چرای بیش از حد دام اجتماع‌های گیاهی را تحت تأثیر قرار داده و به عنوان یکی از مهم‌ترین عوامل تخریب پوشش گیاهی در مناطق خشک و نیمه خشک در نظر گرفته می‌شود. تغییراتِ آنی اجتماع‌های گیاهی پس از چرای بیش از حد، در اکوسیستم‌های خشک تخریب‌شده در ایران، به‌ندرت مطالعه شده است. داده‌های این مطالعه از 100 قاب تصادفی که قبل و بعد از چرای بیش از حد در دشت گلبهار واقع در شمال شرقی ایران مستقر شده بودند، جمع‌آوری شد تا تغییرات ویژگی‌های فیزیونومیکی، ترکیب و تنوع گونه‌ای اجتماع‌های گیاهی پس از چرای بیش از حد ثبت و بررسی شود. در این مطالعه، طیف فرم‌های زیستی، تغییرات </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">RIVI</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> گونه‌ها، ترکیب گونه‌ای و تنوع گونه‌ای قبل و بعد از چرای بیش از حد مقایسه شد. نتایج این تحقیق نشان‌داد كه تروفيت‌ها فرم زیستی غالب در منطقه بوده و پس از چرای بیش از حد كاهش می‌یابند. ترکیب اجتماع‌های گیاهی منطقه پس از چرای بیش از حد بدون تغییر باقی مانده است. تنوع گونه‌ها در سطح گونه‌های نادر و فراوان پس از چرای بیش از حد کاهش یافت. یافته‌های ما حاکی از آن است که چرای بیش از حد نمی‌تواند بلافاصله ساختار پوشش گیاهی مناطقِ خشکِ تخریب‌شده را تغییر دهد. با این حال، می‌تواند باعث تغییراتی شود که ممکن است باعث کاهش خدمات اکوسیستم شود. حذف کامل چراگرها در چنین مناطقی امکان پذیر نیست؛ فنس‌کشی یا کاهش تعداد دام‌هایی که وارد منطقه می‌شوند می‌تواند برای حفظ و احیای پوشش گیاهی در منطقه استفاده شود</span></span><br /> &nbsp;<br /> <br /> &nbsp; Overgrazing affects plant communities, and is a significant disturbance factor in arid and semi-arid regions. The immediate changes of plant communities after overgrazing in the disturbed arid ecosystems of Iran have been poorly studied. We recorded data from 100 random samples before and after overgrazing in the Golbahar plain located in the northeastern Iran to determine the changes in the plant physiognomic, species composition, and diversity after overgrazing. We compared life-forms spectra, change in the RIVI of the recorded plant species, species composition, and species diversity before and after the grazing. Our results showed that therophytes were the dominant life-form in the area, and decreased after overgrazing. The community composition of the area remained unchanged after overgrazing. Species diversity at the level of rare and frequent species reduced after overgrazing. Our findings implied that overgrazing could not immediately affect the community structure of degraded arid areas. However, it causes changes that might reduce ecosystem services in them. It is not possible to completely exclude grazers in such areas, fencing or reducing the number of the livestock entries should be applied to restore the vegetation in the area.<br /> &nbsp;<br /> &nbsp; ترکیب گونه‌ای, تنوع گونه‌ای, زمین‌های خشک, فرم زیستی arid lands, life-form, species composition, species diversity 431 441 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-885-2&slc_lang=en&sid=1 Sarmad Mahdi Kadhum سرمد مهدی کاظم sarmad.m@okerbala.edu.iq 10031947532846008887 10031947532846008887 No Department of Biology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Hamid Ejtehadi حمید اجتهادی hejtehadi@um.ac.ir 10031947532846008888 10031947532846008888 Yes Department of Biology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Farshid Memariani فرشید معماریانی memariani@um.ac.ir 10031947532846008889 10031947532846008889 No Department of Botany, Research Center for Plant Sciences, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran گروه گیاه‌شناسی، پژوهشکده علوم گیاهی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Mohammad Bagher Erfanian محمدباقر عرفانیان b.erfanian@mail.um.ac.ir 10031947532846008890 10031947532846008890 No Department of Biology, Faculty of Science, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران