fa لونیسرا جاپونیکا، گیاهی نادیده انگاشته شده در منابع گیاه‌شناسی فارسی و بازنگری یاس‌ها و یاسمن‌های ایران   علوم گیاهی Plant Biology مقاله پژوهشی Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در ایران عموما گونه</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Lonicera japonica</span></span></span></em><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> را</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">که پیچ امین‌الدوله ژاپنی است به نام یاس یا گلِ یاس می‌شناسند</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">.</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> درحالی که واژه یاس در</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">گیاه شناسی به سرده‌هایی از تیره زیتونیان اطلاق می‌شود. اما در کتاب‌ها، واژگان و فرهنگ‌های گیاه‌‌‌شناسی، معادل فارسی این نام علمی چندان شناخته‌شده نیست و متخصصان علوم‌گیاهی و باغبانی آن را پیچ امین‌الدوله می‌نامند؛ درحالی که نام علمی پیچ امین‌الدوله گونة‌</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">L. caprifolium</span></span></span></em> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;است. در ادبیات و طب سنتی کهن ایران به ندرت اثری از واژه یاس دیده می‌شود و به‌جای آن واژه‌های یاسمن و یاسمین مصطلح بوده‌اند. به‌طوری که نام سرده </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Jasminum</span></span></span></em><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> را برگرفته از یاسمن فارسی دانسته‌اند. دراین تحقیق با بررسی منابع قدیم و جدید با توجه به صفات ریخت‌شناسی گیاهی و با استفاده از کلیدهای گیاه‌شناسی، انطباق اسامی صحیح یاس‌ها و یاسمن‌های ایران مشخص شده است. همچنین در این نوشتار حضور</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">سرده </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Chrysojasminum</span></span></span></em> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">در فلور ایران تایید می&shy;گردد.</span></span><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:13.0pt;"></span></span></span></strong><br /> &nbsp;<br /> <br /> &nbsp;<br /> &nbsp;<br /> <strong><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">Mohammad Reza Joharchi & Yasamin Nasseh</span></span></strong><strong>^{<span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span>}</strong><br /> <span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Department of Botany (Herbarium), Research Center for Plant Sciences, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran</span></span><br /> <span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Correspondent author: Mohammad Reza Joharchi, Joharchi@um.ac.ir</span></span><br /> &nbsp;<span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span><br /> <strong><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Abstract. </span></span></strong>&nbsp;<br /> <strong><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Key words.</span></span></strong><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> </span></span><br /> <span style="background:white;"><span style="color:#222222;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:8.0pt;"></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Lonicera japonica</span></span></em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> is generally known as &ldquo;Yass&rdquo; or &ldquo;Gole Yass&rdquo; among Iranians, however, this vernacular name is not widely known in Persian botanical textbooks or encyclopedia. Moreover, specialists in plant science and horticulture recognize this plant as &ldquo;Pich-e Aminoddoleh&rdquo;, which has been already dedicated to another species, <em>Lonicera caprifolium</em> While the terms &ldquo;Yassaman&rdquo; and &ldquo;Yassamin&rdquo; were such widely used in the classical Persian literature that many scholars believe that the genus Jasminum hasits name derived from the Persian &lsquo;Yassaman&rsquo;, the word &ldquo;Yass&rdquo;, their shortened form, was not frequently used in the classical Persian literature and medicinal texts. Here, we reviewed ancient and new related pieces of literature and matched the correct terms of &ldquo;Yass&rdquo; and &ldquo;Yassaman&rdquo; with the correct scientific names on the basis of historical data and morphological characters, as well as the available identification keys.&nbsp; In this paper, <em>Chrysojasminum</em> is also added as a new genus for the flora of Iran.</span></span><span dir="RTL" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Nazanin;"><!--%3Cspan%20style%3D%22font-size%3A10.0pt%3B%22%3E%3C%2Fspan%3E--></span></span></div> پیچ امین‌الدوله, پیچ امین‌الدوله ژاپنی, یاس ایرانی, یاسمن زرد, یاسمین‌‌ Japanese Honeysuckle, Jasmine, Persian lilac, Sweet Honeysuckle, Yellow Jasmine 363 373 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-162-5&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Reza Joharchi محمدرضا جوهرچی Joharchi@um.ac.ir 10031947532846008404 10031947532846008404 Yes Ferdowsi University of Mashhad گروه گیاه‌شناسی (هرباریوم)، پژوهشکده علوم گیاهی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران Yasamin Nasseh یاسمین ناصح y_nasseh@yahoo.com 10031947532846008405 10031947532846008405 No Ferdowsi University of Mashhad گروه گیاه‌شناسی (هرباریوم)، پژوهشکده علوم گیاهی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران