fa تأثیر عوامل اکولوژیکی بر ساختار تشریحی برگ و دمبرگ انگور وحشی در شمال ایران علوم گیاهی Plant Biology مقاله پژوهشی Original Article <span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">انگور وحشی</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Vitis vinifera</span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> subsp.<em> sylvestris </em></span></span></span>&nbsp;<span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">ازجمله آرایه&shy; های گیاهی نادر در اروپا و ایران محسوب می&shy;شود که زیستگاه آن در مواجهه با عوامل تهدید، به شدت محدود شده است. زیرگونۀ مزبور </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">(<em>V. v.</em> subsp.<em> vinifera</em>)</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> از سه منطقه مختلف در استان مازندران شامل نواحی ساحلی میانکاله بهشهر، کوهپایه&shy; های آمل و مناطق جنگلی حاشیه&shy; ای حسن آباد چالوس و و زیر گونه زراعی از بابلسر جمع &shy;آوری شد. 41 صفت آناتومیکی برگ و دمبرگ به همراه عوامل مهم اکولوژیکی چون خاک و اقلیم تحت مطالعه قرار گرفت. صفات آناتومیکی پهنک و دمبرگ در تفکیک زیرگونۀ وحشی از زیرگونۀ زراعی تأثیر داشت. تمامی فاکتورهای خاکی، اقلیمی و توپوگرافیک بویژه ارتفاع و میزان بارش سالیانه بین چهار ایستگاه تحت مطالعه از اختلاف معنی&shy;داری برخوردار بودند. میانگین دمای گرمترین ماه سال و درصد رس و آهک خاک بیشترین همبستگی را با ویژگی&shy; های آناتومیکی داشتند. با توجه به نتایج به&shy; دست&shy; آمده، صفات کمی آناتوميکي در جداسازي زیرگونه&shy; های وحشی و زراعی انگور و همچنین بین جمعیت&shy; های زیرگونۀ وحشی نقش داشته است. تغییرات کمی آناتومیکی در این جمعیت&shy; ها به نوعی بازتابی از شرایط اقلیمی و ادافیکی مختلف حاکم بر زیستگاه&shy; های آنها است.</span></span><br /> &nbsp;<br /> <br /> &nbsp; Wild grapevine, <em>Vitis vinifera </em>subsp. <em>sylvestris</em> is considered as a rare species in Europe and Iran and possesses restricted distribution due to threatening factors. Natural populations of wild grapevine in the north of Iran were evaluated in three wild areas of coastal and plains areas of Miankaleh, submontane areas of Amol and the forest patches of Kojour and a cultivated sample of crop grapevine, <em>V. v.</em> subsp. <em>vinifera</em> in Babolsar. A total of 41 anatomical traits and important ecological factors such as soil and climatic variables were investigated and included in further analyses. Anatomical characteristics of leaf blade and petiole had the most important impact on the separation of wild and the cultivated taxon. All the soil and climatic factors, particularly altitude and annual rainfall were significant between studied stations. Mean temperature of the warmest month along with soil clay and calcareous percentage had the highest effect and relationship with the anatomical traits. Based on the current result, anatomical characters can be used for separation between wild and cultivated populations. They are also effective in separation of different populations of wild grapevine. Quantitative anatomical changes in the studied populations are reflection of the different soil and climatic conditions of their habitat.<br /> &nbsp;<br /> <br /> &nbsp;<br /> &nbsp; سلول­ های روزنه, گونۀ نادر, عوامل ادافیکی, عوامل اقلیمی, منطقۀ هیرکانی climatic factors, Hyrcanian area, rare species, soil factors, stomata 361 372 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-81-113&slc_lang=fa&sid=1 Sedighe Kelij صدیقه کلیج 10031947532846004778 10031947532846004778 No University of Mazandaran, Babolsar دانشگاه مازندران، بابلسر Zhila Mohammadjani ژیلا محمدجانی 10031947532846004779 10031947532846004779 No University of Mazandaran, Babolsar دانشگاه مازندران، بابلسر Alireza Naghinejad علیرضا نقی نژاد 10031947532846004780 10031947532846004780 Yes University of Mazandaran, Babolsar دانشگاه مازندران، بابلسر