fa افزایش فعالیت آنزیم سلولاز در قارچ تریکودرما ویریده با القای جهش با پرتو گاما علوم سلولی و مولکولی Cell and Molecular Biology مقاله پژوهشی Original Article <span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">گونه &shy;های سرده </span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Trichoderma</span></span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> ازنظرتولید سلولاز با فعالیت آنزیمی بالا بسیار شناخته شده هستند. با وجود تولید آنزیم‌های سلولازی متنوع در قارچ <em>تریکودرما</em>، به &shy;علت عمل&shy;کرد آنزیمی پائین و هزینۀ زیاد تولید، استفاده از آنزی&shy;م های سلولازی آنها در تبدیل زیستی پسماندهای سلولزی چندان موفقیت‌آمیز نبوده است. تحقیق حاضر با هدف دست&shy;یابی به جدایه‌های موتانتی از گونۀ </span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Trichodera viride</span></span></span></span></em> <span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">با توان تولید بیشتر آنزیم سلولاز با استفاده از القای جهش با پرتو گاما انجام گرفته است. سوسپانسیون اسپور قارچ در اپتیمم دوز 250 گری تحت پرتوتابی با گاما قرار گرفت. اسپورهای جوانه &shy;زده به &shy;منظور بررسی پایداری پنج &shy;بار واکشت شدند و از بین آنها جدایه‌های موتانت با قابلیت اسپورزایی بهتر انتخاب شدند. فعالیت سلولازی با استفاده از سوبستراهای سلولزی کاغذ صافی واتمن شمارۀ یک، کربوکسی متیل سلولز، آویسل، سلولز باکتریایی و سلولز کلوئیدی و براساس دستورالعمل </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">IUPAC</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> سنجیده شد. پروفایل پروتئین‌های سلولازی جدایه‌های موتانت با آزمون </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SDS-PAGE</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> بررسی شد. </span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">بیشترین فعالیت </span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">سلولاز کل و فعالیت آنزیم آویسلاز به &shy;ترتیب با </span></span>&nbsp;<span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">43/92 و 40/74 </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">U/mg</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> در جدایۀ موتانت </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">M21</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> و بیشترین </span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">فعالیت</span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> اندوگلوکانازی</span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> در جدایۀ موتانت </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">M18</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> مشاهده شد. </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">به&shy; طور کلی کاربرد اشعۀ گاما در 38 درصد از جدایه&shy; های جهش‌یافته به افزایش معنی‌دار در فعالیت سلولازی منجر شد. همچنین، از این روش به &shy;منزلۀ روشی ساده و کارآمد برای دست&shy;یابی به جدایه&shy; های موتانتی می&shy; توان استفاده کرد که&shy; توانایی تولید مقادیر بالای آنزیم و دیگر متابولیت &shy;های میکروبی را داشته باشند.</span></span></span><br /> &nbsp; <em>Trichoderma</em> species have been famous for production of cellulases with relatively high enzymatic activity. However, attempts to use their cellulolytic enzymes in the bioconversion of cellulosic wastes have not been successful because of high cost of production and low enzymatic yields. This study aimed to obtain gamma-induced mutants of <em>T. viride</em> with enhanced extracellular cellulase production. Spore suspensions were exposed to &gamma;-rays at 250 Gy as optimum dose. After irradiation, all germinated spores were grown onto PDA plates and mutant strains with better sporulation were selected and subcultured five times to test their stability. Cellulase activity was tested using Whatman No. 1 filter paper, carboxymethyl cellulose, avicel, bacterial cellulose and walseth cellulose according to the IUPAC recommendation. Extracellular proteins profiles of mutant strains were studied via SDS-PAGE. The maximum activity of total cellulase and avicelase were observed in the isolate of M21 (92.43 and 74.40 U/mg, respectively) and maximum endo-glucanase activity was observed in M18 mutant. The results of this study showed that the application of gamma ray led to a significant increase in Cellulose activity of 38 percent of mutant strains. Thus, this method could be used as a simple and efficient way to achieve strains with the ability to produce high levels of enzymes and other biological metabolites.<br /> &nbsp; الکتروفورز, پرتوتابی, سلولز,کربوکسی متیل سلولز carboxy methyl cellulose, cellulose, electrophoresis, irradiation, mutation 329 336 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-81-110&slc_lang=fa&sid=1 Khadijeh Bagheri خدیجه باقری 10031947532846008781 10031947532846008781 No Zanjan University دانشگاه زنجان Samira Shahbazi سمیرا شهبازی 10031947532846008782 10031947532846008782 Yes Atomic Energy Organization of Iran سازمان انرژی اتمی ایران Hamed Askari حامد عسکری 10031947532846008783 10031947532846008783 No Atomic Energy Organization of Iran سازمان انرژی اتمی ایران Shide Mojerlou شیده موجرلو 10031947532846008784 10031947532846008784 No Sharoud industrial University دانشگاه صنعتی شاهرود Farangis Amirlou فرنگیس امیرلو 10031947532846008785 10031947532846008785 No Zanjan Univeristy دانشگاه زنجان