fa بررسی کالوس ­زایی گیاه خرفه تحت ­تاثیر غلظت­ های مختلف هورمونی و انواع ریزنمونه علوم گیاهی Plant Biology مقاله پژوهشی Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">گیاه <span style="color:black;">دارویی</span> خرفه (</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Portulaca oleracea</span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;"> L.</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">) حاوی مواد موثره ارزشمندی نظیر دوپامین، نورآدرینالین و امگا-3 <span style="color:black;">است.</span> این گیاه در صنایع مختلف دارویی، غذایی و بهداشتی و در درمان بیماری&shy;های مختلفی نظیر دیابت، ناراحتی&shy;های قلبی، تسکین درد&shy;ها کاربرد دارد. کالو س&shy;های تهیه شده از گیاهان دارویی مختلف را می&shy;توان به منظور افزایش مواد موثره در کشت سوسپانسیون سلولی و انتقال ژن مورد استفاده قرار داد. هدف از انجام این آزمایش بررسی اثر متقابل غلظت&shy;های مختلف دو هورمون </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">BAP</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> (0، 1 و 2 میلی&shy;گرم بر لیتر) و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">2,4-D</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> (0، 5/0 و 5/1 میلی&shy;گرم بر لیتر) بر دو ریزنمونه برگی و مریستم انتهایی برای تولید کالوس بود. </span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده &shy;ها نشان داد <span style="color:black;">که</span> اثرمتقابل هورمون&shy;ها و نوع ریزنمونه <span style="color:black;">بر صفاتی مانند</span> درصد القا کالوس، وزن تر و قطر کالوس در سطح احتمال 1 درصد معنی &shy;دار است. بهترین کالوس&shy; دهی در ریزنمونه برگ با درصد القا کالوس 100 درصد، وزن تر 121 میلی&shy; گرم و قطر کالوس 5/106 میلی&shy;متر در ترکیب هورمونی 2 میلی&shy; گرم بر لیتر </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">BAP</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">0/5</span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> میلی&shy; گرم بر لیتر </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">2,4-D</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> به دست آمد. ریزنمونه مریستم با 75 درصد کالوس، 106 میلی&shy;گرم وزن تر و 3/03 میلی&shy; متر قطر کالوس در ترکیب هورمونی 1 میلی&shy; گرم بر لیتر </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">BAP</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> و </span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;">0/5</span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> میلی&shy; گرم بر لیتر </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">2,4-D</span></span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:10.0pt;"> در رده بعدی قرار گرفت.</span></span><span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:13.0pt;"></span></span></div> <span style="font-family:b zar;"><span style="font-size:13.0pt;"></span></span><br /> &nbsp; Purslane (<em>Portulaca oleracea</em> L.) contains valuable secondary metabolites such as Dopamin, Noradrenaline and Omega-3. This plant is used in various medicinal, food and hygienic industries as well as the treatment of different diseases such as diabetes, heart disease and pain relief. Callus induced from medicinal plants are used to increase the production of secondary metabolities in cell suspension culture and gene transfer. The purpose of this experiment was the study of different concentrations of BAP and 2,4-D of two explants from leaf and shoot tips to produce callus. Leaf and shoot tip explants were used in MS with different concentrations of BAP at three levels (0, 1 and 2 mg/L) with 2,4-D at three levels (0, 0.5 and 1.5 mg/L). Results showed that interactions between hormones and explants were significant in the percentage of callus induction, fresh weight and callus diameter at 1% level. The best result which was the leaf explant with 100% callus induction, 121 mg fresh weight and 5.106 mm callus diameter was obtained by the combination of BAP 2 mg/L and 2,4-D 0.5 mg/L. Shoot tip explants with 75% callus induction, 106 mg fresh weight and 3.03 mm diameter was obtained by the application of 1 mg/L BAP and 0.5 mg/L 2,4-D.<br /> &nbsp;<br /> &nbsp; بنزیل آمینو پورین, پَرپَهَن, توفوردی, کشت بافت, گیاه دارویی BAP, medicinal plant, purslane, tissue culture, 2,4-D 176 183 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-559-1&slc_lang=fa&sid=1 Fereshteh Heidargholinejad فرشته حیدر قلی نژاد sari.agri201558@gmail.com 10031947532846007019 10031947532846007019 No Sari Agricultural Sciences Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، Hossein Moradi حسین مرادی moradiho@yahoo.com 10031947532846007020 10031947532846007020 Yes Sari Agricultural Sciences Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Mahnaz Karimi مهناز کریمی karimi@sanru.ac.ir 10031947532846007021 10031947532846007021 No Sari Agricultural Sciences Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری Vahid Akbarpour وحید اکبرپور 10031947532846007022 10031947532846007022 No Sari Agricultural Sciences Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری