fa بررسی روند تکامل صفات ریخت شناسی در گونه های ایرانی سردۀ Stachys از نعنائیان براساس توالی هسته ای nrITS علوم گیاهی Plant Biology مقاله پژوهشی Original Article <p><span dir="RTL">تکامل صفات ریخت &shy;شناختی در چارچوب مطالعات تبارزایشی و براساس داده&shy; های توالی</span> nrITS <span dir="RTL">صورت گرفت</span>. <span dir="RTL">در این تحلیل </span><span dir="RTL">28 آرایه</span> <span dir="RTL">شامل دو برون گروه </span>(<em>Betonica officinalis</em>, <em>Melittis mellisophyllum</em>) <span dir="RTL">و 26 آرایه از گونه &shy;های سرده </span><em>Stachys</em> <span dir="RTL">که در ایران رویش دارند</span><span dir="RTL"> به&shy; منزلۀ درون&shy;گروه انتخاب شدند. به&shy;منظور بررسی روند تکامل صفات، </span><span dir="RTL">ده </span><span dir="RTL">صفت رویشی و زایشی انتخاب شد. </span><span dir="RTL">این صفات شامل زیستگاه، شکل رویشی، ریخت‌شناسی برگ، گل‌آذین، کاسه، و جام کرک&shy;پوش بودند. بازسازی روابط تبارزایشی داده&shy; های توالی </span>nrITS <span dir="RTL">براساس روش استنباط بیزی انجام شد. </span><span dir="RTL">سپس، </span><span dir="RTL">بررسی روند تکامل صفات ریخت&shy; شناختی با استفاده از نرم &shy;افزار </span>Mesquite <span dir="RTL">&nbsp;و</span> <span dir="RTL">ماتریس داده&shy; های ریخت&shy; شناسی انجام گرفت. </span><span dir="RTL">نوع صفت، حالت&shy; های صفت، تعداد گام&shy; های&nbsp; و ضریب لازم و ضریب سازگاری</span><span dir="RTL"> برای هریک از صفات محاسبه شد. از میان صفات ریخت&shy; شناختی بررسی &shy;شده، صفات مربوط به شکل رویشی و وجود کرک&shy;پوش ساده از جمله صفاتی بودند که دارای بالاترین ضریب سازگاری بود و کمترین جورگرایی را نشان می&shy;دادند. کمترین میزان ضریب سازگاری به صفاتی همچون کاسۀ متقارن، برگ&shy;های قاعده&shy; ای پایا و وجود کرک غده &shy;ای اختصاص داشت و به عبارت دیگر بیشترین میزان جورگرایی را نشان می&shy;دادند. بررسی روند تکامل صفات ریخت&shy; شناختی نشان داده است که بخشۀ </span><em>Eriostomum</em><span dir="RTL"> و بخشۀ </span><em>Fragilicaulis</em> <span dir="RTL">به &shy;ترتیب از جمله ابتدایی &shy;ترین و پیشرفته &shy;ترین بخشه&shy; های سرده </span><em>Stachys</em> <span dir="RTL">به شمار می رود.</span></p> <p>The evolutionary trend of the morphological characters of the genus <em>Stachys</em> in Iran, on the basis of nrITS se-quence data, was investigated. A total of 28 nrITS sequences, representing 26 species of <em>Stachys</em> as well as <em>Betonica of-ficinalis</em> and <em>Melittis mellisophyllum</em>, were obtained from GenBank. Patterns of character evolution were assessed for 10 vegetative and reproductive characters with emphasis on taxonomic treatments of <em>Stachys</em> performed earlier to infer its history and interpret processes of change. The most important characters included habitat, growth form, leaf morp-hology, inflorescence, calyx and corolla as well as trichome morphology. Phylogenetic tree, based on the nrITS dataset, were constructed by Bayesian analysis. Parsimony mapping was performed in Mesquite v. 1.12. The present analysis revealed that the state of symmetrical calyx, the presence of basal leaves as well as the presence of glandular trichomes were not in agreement with the results of molecular data, which indicated the artificial nature of these characters in pr-evious classification. The presence of simple trichomes as well as the growth forms were consistent with phylogeny ba-sed on nrITS sequences. Evolutionary trend of morphological characters demonstrated that the sect. <em>Eriostomum</em> and sect. <em>Fragilicaulis</em> were the most primitive and the most advanced sections in Iran, respectively.</p> روابط تبارزایشی, جورگرایی, صفات پیشرفته مشترک, طایفۀ Stachydeae, نشان گرهای مولکولی phylogenetic relationship, homoplasy, synapomoprphy, Stachydeae, nuclear marker 327 340 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-81-32&slc_lang=fa&sid=1 Yasaman Salmaki یاسمن سلمکی 10031947532846002156 10031947532846002156 Yes دانشگاه تهران