fa مطالعه مقایسه ای ریخت شناسی، گرده شناسی و روغن های ضروری سه گونه از سرده شنبلیله (تیره باقلائیان) در ایران علوم گیاهی Plant Biology مقاله پژوهشی Original Article <p>سرده شنبلیله یکی از سرده های مهم تیره حبوبات است که بسیاری از گونه های آن ارزش تغذیه ای و دارویی دارند. در این پژوهش ویژگی های ریخت شناسی سه گونه از سرده شنبلیله (T. disperma)، T. subenervis و (T. aphanoneura) مورد بررسی قرار گرفت. روغن های ضروری حاصل از بخش-های هوایی دو گونه T. aphanoneura و T. subenervis با استفاده از GC و GC/MS مورد بررسی قرار گرفت و با گونه T. disperma مقایسه شد. اسپاتولنول (%31/3) فراوانترین جزء موجود در روغن ضروری گونه T. subenervis بود. همچنین روغن این گونه دارای مقدار اندکی از ژرماکرن (%0) D بود. روغن گونه T. aphanoneura نیز غنی از اسپاتولنول (%36/1) بود. چهار ترکیب دیگر نیز کمتر از %3 روغن این گونه را به خود اختصاص دادند، لیکن -n اوکتیل استات کمترین مقدار را نشان داد. بر طبق نتایج این تحقیق، دادههای مورفولوژیکی و فیتوشیمیایی بهتر از دادههای گرده، روابط گونههای مورد مطالعه را روشن میکند.</p> <p dir="RTL"></p><p></p><p dir="RTL"></p> <p dir="RTL" style="text-align: left;">Trigonella L. is one of the important genera of the family Fabaceae, many species of which have nutritional and medicinal properties. In this investigation, morphological characters related to habit and pollen grain of three Trigonella species i.e., T. disperma, T. subenervis and T. aphanoneura were studied. Oils from the aerial parts of two species were investigated by GC and GC/MS methods and compared with T. disperma, which had been studied in advance. T. subenervis represented oils rich in spathulenol (15.1%). It also contained a small amount of germacrene D (0.6%). T. aphanoneura also represented oils rich in spathulenol (10.4%). The amount of four compounds in this species was &le;1%, and n-octyl acetate was the lowest component in quantity. According what we found out, phytochemical and morphological data could clarify the relationships among the Trigonellaspecies better than pollen morphological data</p> <p style="text-align: justify;"></p><p style="text-align: justify;"></p> بقوالت, روغنهای ضروری, ریختشناسی, گرده essential oil composition, Leguminosae, morphology, pollen, Trigonella 136 144 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-81-9&slc_lang=fa&sid=1 Roya Karamian رویا کرمیان R_karamian@basu.ac.ir 10031947532846008742 10031947532846008742 Yes دانشگاه بوعلی سینا همدان Zahra Hajmoradi زهرا حاج مرادی 10031947532846008743 10031947532846008743 No دانشگاه بوعلی سینا همدان