یافته های نوین در علوم زیستی

بررسی ریخت‌شناسی کلاله و تاکسونومی عددی .Pedicularis L (تیرۀ گل جالیزیان) در ایران

نویسندگان

سهیلا پارساپناه
شهریار سعیدی مهرورز

دانشگاه گیلان، رشت

https://doi.org/10.29252/nbr.1.2.57
چکیده
Pedicularis L. سرده‌ای نیمه­انگلی است که غالباً در مناطق سرد و کوهستانی نیمکرۀ‌ شمالی پراکنش دارد. در این مطالعه کلالۀ 9 گونه از این سرده که در فلور ایران گزارش شده است به­وسیلۀ میکروسکوپ الکترونی تحت مطالعه قرار گرفت. سطح کلاله در P. pycnantha و P. wilhelmsiana مسطح است، در P. cabulica، P. caucasica ، P. rechingeri، P. sibthorpii، P. condensata و P. strausii به شکل نیمه­کروی بوده و در P. rhinanthoides مخروطی­شکل است. به منظور تعیین روابط بین گونه‌ها، تحلیل عددی با استفاده از 45 صفت کمی و کیفی ریخت‌شناسی، تشریحی و گرده‌شناسی انجام گرفت و نمودارهای حاصل از دو روش UPGMA و PCA ترسیم و روابط بین گونه‌ها مشخص شد. براساس نتایج حاصل از تحلیل، صفاتی مانند ضخامت پری‌کارپ میوه، ضخامت پارانشیم حفره‌ای در برگ، ارتفاع ساقه، ضخامت پوست ساقه، ضخامت کل ساقه و طول رگبرگ میانی از­جمله صفاتی هستند که با وجود تغییرپذیری زیاد، می‌توانند در شناسایی گونه‌ها و تعیین روابط بین آنها مفید باشند.

کلیدواژه‌ها

کلاله
تاکسونومی عددی
Orobanchaceae
ایران
گیاهان نیمه انگل

عنوان مقاله English

Stigma morphological study and numerical taxonomy of genus Pedicularis L. (Orobanchaceae) in Iran

نویسندگان English

Soheila Parsapanah
Shahryar Saeidi-Mehrvarz
University of Guilan, Rasht
چکیده English

Pedicularis L. (Orobanchaceae) is a large hemiparasitic genus, distributed mostly over boreal and arctic-alpine regions of the northern hemisphere. In the present study 9 species of the genus that are reported in flora of Iran, were undertaken for stigma morphological study and numerical analysis. The stigmatic surface is even in P. pycnantha and P. wilhelmsiana, is expanded into a subspherical shape in P. cabulica, P. caucasica, P. rechingeri, P. sibthorpii, P. condensata and P. strausii and is conical form in P. rhinanthoides. To determine the relationship between species, numerical analysis was carried out using 45 quantitative and qualitative morphological, anatomical and palynological characters. UPGMA and PCA dendrograms were drawn. According to the results some characters such as the thickness of pericarp, the thickness of spongy parenchyma, the length of stem, the thickness of bark, the thickness of stem and the length of midrib are the most variable, and can be used for identification and determination of relationship between species.

کلیدواژه‌ها English

stigma
numerical taxonomy
Orobanchaceae
Iran
Linnaeus, C. 1737. – Genera Plantarum, Leiden. Mill, R.R. 2001. Notes relating to the flora of Bhutan: XLIII. Scrophulariaceae (Pedicularis). – Edinburgh J. Bot. 58:57-98.
Olmstead, R.G., dePamphilis, C.W., Wolfe, A.D., Young, N.D., Elisens, W.J. and Reeves, P.J. 2001. Disintegration of Scrophulariaceae. – American Journal of Botany 88: 348–361.
Ree, R.H. 2005. Phylogeny and the evolution of floral diversity in Pedicularis (Orobanchaceae). – Int. J. Plant Sci. 166:595–613.
Rohlf, F.J. 2000. – NTSYS-pc, Numerical Taxonomy and Multivariate Analysis System, Version 2.1. Exeter Publications, New York, USA.
Saeidi Mehrvarz, Sh. 2006. Notes of the genus Pedicularis (Scrophulariaceae) in Iran. – Iran. J. Bot. 11: 241-245.
Saiedi Mehrvarz, Sh., Parsapanah, S. and Beygom Faghir, M. 2013. A palynological study of the genus Pedicularis (Orobanchaceae) in Iran. – Wildenowia 43: 279-285.
Saeidi Mehrvarz, Sh., Sobhani, S. and Bakhshi Khaniki, G. 2006b. Fruit anatomy of the genus Pedicularis (Scrophulariaceae) from Iran. OT Sistematik Botanik Dergisi 13: 17- 22.
Sneath, P.H.A. and Sokal, R.R. 1973. – Numerical taxonomy the principles dpractice of numerical classification. (W.H. Freeman: San Francisco).

Wang, H. and Li, D.Z. 2005. Pollination biology of four Pedicularis species (Scrophulariaceae) in northwestern Yunnan, China.
Ann. Missouri Bot. Gard. 92: 127–138.
Wang, H., Mill, R.R. and Blackmore, S. 2003. Pollen morphology and infrageneric evolutionary relationships in some Chinese species of Pedicularis (Scrophulariaceae). – Pl. Syst. Evol. 237:1–17.
Wendelbo, P. 1981. Pedicularis L. in K.H. Rechinger (ed.). – Flora Iranica 147: 25-165. Yang, C.F., Guo, Y.H., Giture, R.W. and Sun, S.G. 2002. Variation in stigma morphology—how does it contribute to pollination adaptation in Pedicularis (Orobanchaceae). – Pl. Syst. Evol. 236: 89–98.
Yang, F.S. and Wang, X.Q. 2007. Extensive length variation in the cpDNA trnT-trnF region of hemiparasitic Pedicularis and its phylogenetic implications. – Pl. Syst. Evol. 264: 251-264.
Yu, W.B. and Wang, H. 2008. Pollen morphology of Pedicularis sect. Cyathophora, a group endemic to the eastern Himalaya-Hengduan mountains region. – J. Integr. Pl. Biol. 50: 224– 252.
Zhang, L., Wang, X. and Du, G. 2011. Primary floral allocation per flower in 12 Pedicularis (Orobanchaceae) species: significant effect of two distinct rewarding types for pollinators. – J. Plant Res. 124: 655-661.
Zhang, Z.X., Xie, W.D. and Jia, Z.J. 2007. Glycosides from two Pedicularis species. – Biochemical Systematics and Ecology 36: 462- 464.

  • تاریخ دریافت 18 خرداد 1405
  • تاریخ انتشار 18 خرداد 1405

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما