fa ارزیابی ویژگی‌های مورفوفیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه استویا Stevia rebaudiana Bertoni تیمار شده با نانو ذرات گلیسین‌بتایین و کود مایع ضایعات ماهی در پاسخ به تنش شوری علوم گیاهی Plant Biology مقاله پژوهشی Original Article <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">شوری به عنوان مشکل اصلی نامطلوب بر بهره&shy;وری گیاهان تأثیر می&shy;گذارد. پاسخ گیاهان به تنش شوری بر اساس صفات بیوشیمیایی و مورفوفیزیولوژیکی ارزیابی شده است. کاربرد فناوری&shy;های نانو و کودهای زیستی از جمله روش&shy;های جدید برای کاهش اثرات تنش شوری است. بدین جهت آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در 4 تکرار انجام شد. تیمارهای مختلف در این آزمایش محلول&shy;پاشی تعدیل&shy;کننده&shy;های شوری در پنج سطح (شاهد، 15و 30 میلی&shy;گرم در لیتر گلیسین&shy;بتایین بدون کود مایع ضایعات ماهی، 15و 30 میلی&shy;گرم در لیتر گلیسین&shy;بتایین به همراه کود مایع ضایعات ماهی&nbsp; 15درصد) بود. تنش شوری به صورت نمک &shy;کلرید&shy;سدیم درغلظت&shy;های مختلف (0، 30، 60، 90 میلی&shy;مولار) اعمال گردید. نتایج نشان داد که شوری پارامترهای رشد، محتوای نسبی آب، رنگیزه</span></span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">&nbsp;a</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span calibri="" style="font-family:">*</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">و </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">b*</span></span></span><span dir="RTL" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> را تحت تأثیر قرار داده و فعالیت فنل کل، پراکسید هیدروژن (</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">H₂O₂</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">)، مالون&shy;دی&shy;الدئید (</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">MDA</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">)، پرولین و کربوهیدرات&shy;های کل را در مقایسه با نمونه&shy;های کنترل افزایش می&shy;دهد. تنش شوری90 میلی</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span cambria="" style="font-family:">&shy;</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مولار باعث افزایش 46/70درصدی کربوهیدرات کل، 66/66 درصدی پراکسیدهیدروژن،&nbsp; 66/66 درصدی مالون&shy;دی&shy;الدئید، 04/67 درصدی نشت الکترولیت و 21/47 درصدی محتوای پرولین نسبت به شاهد شد. از سوی دیگر، محلول&shy;پاشی همزمان گلیسین&shy;بتائین در غلظت 30 میلی&shy;گرم در لیتر و کود مایع ضایعات ماهی در غلظت 15درصد باعث افزایش صفات رشد ریشه و اندام&shy;هوایی و تعدیل اثرات منفی تنش شوری بر صفات فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی شد. به طورکلی، کاربرد نانو ذره گلیسین&shy;بتائین همراه کود مایع ضایعات ماهی، می&shy;تواند به عنوان یک راهکار جدید برای کاهش اثرات تنش شوری در گیاه استویا و سایر محصولات زراعی و باغی استفاده شود</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:150%"><span arial="" style="font-family:">.</span></span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The different treatments in this experiment were foliar spraying of salinity </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">r</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">educer at five levels (control, 15 and 30 mgL^-1 glycine betaine without liquid fish waste fertilizer, 15 and 30 mgL^-1 glycine betaine with 15% (v/v) liquid fish waste fertilizer) on stevia plants grown under salt&nbsp; stress conditions (0, 30, 60, 90 mM of NaCl)</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">.</span></span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">results showed that salinity negatively affected growth parameters,&nbsp; relative water content,&nbsp; a* and b* color and increased the activity of total phenol, hydrogen peroxide (H₂O₂), malondialdehyde (MDA), proline, and total carbohydrates compared with control samples. Salinity at 90 mM decreased the relative water content by 44.7% compared to the not stress. Salinity 90 mM salinity stress increased 70.46% total carbohydrates, 66.66% in H₂O₂ , MDA by 66.66% , Electrolyte leakage (EL) by 67.04 and 47.21% proline content by&nbsp; compared to the control. On the other hand, simultaneous application of glycine betaine and&nbsp;&nbsp; fish waste bio-fertilizer mitigated the effects of salinity stress by enhancing growth parameters especially at the highest salinity level (90 mM). </span></span></span> خصوصیات رشد, کربوهیدرات کل, کلرید سدیم, کود آلی Growth characteristics, total carbohydrates, sodium chloride, organic fertilizer 0 0 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-780-1&slc_lang=fa&sid=1 zahra mahdavi زهرا مهدوی memahdavi2016@gmail.com 100319475328460011780 100319475328460011780 No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی behrooz esmailpoor بهروز اسماعیل پور behsmaiel@yahoo.com 100319475328460011781 100319475328460011781 Yes University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی rasoul azarmi رسول آذرمی r_azarmi@uma.ac.ir 100319475328460011782 100319475328460011782 No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی