fa بررسی اثر تنش شوری بر فتوسنتز و صفات فیزیولوژیک ارقام مختلف عدس و ارتباط آن با نشانگرهای مولکولی علوم گیاهی Plant Biology مقاله پژوهشی Original Article <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">حبوبات از جمله گياهان زراعي متداول در مناطق خشك و نيمه خشك است که اغلب اين گياهان به شوري آب و خاك حساس يـا نيمه حساس مي&shy;باشند. پژوهش حاضر به&shy;منظور بررسی سه سطح شوری</span></span></span> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">روی 18 رقم عدس در گلخانه و آزمایشگاه‌های دانشگاه محقق اردبیلی در سال 98-96 انجام شد. آزمایش به&shy;صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار انجام گرفت. صفات فتوسنتزی و فیزیولوژیکی مورد بررسی قرار گرفتند و رابطه صفات با 21 آغازگر </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">ISSR</span></span></span> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">اندازه&shy;گیری شد. اثر متقابل ژنوتیپ در تنش در برخی صفات اختلاف معنی‌دار داشتند. نتایج مقایسه میانگین ژنوتیپ‌های عدس از نظر صفات فیزیولوژیک با روش دانکن در سطح احتمال پنج درصد انجام شد. همبستگی صفات در سطوح تنش جداگانه انجام شد. دندروگرام حاصل از تجزیه خوشه‌ای، ژنوتیپ‌ها را در شرایط شاهد و 60 میلی</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">&shy;</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">مولار به سه گروه و در 120 میلی مولار به دو گروه تقسیم کرد. ژنوتیپ‌های 7 و 5 در تمامی گروه‌بندی‌ها در گروه برتر قرار گرفتند. رابطه نشانگر‌های مولکولی </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">&nbsp;ISSR</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">با صفات فیزیولوژیکی در بین ژنوتیپ‌ها محاسبه و برای تمامی صفات رگرسیون به روش گام به گام انجام شد. همه صفات در سه سطح تنش شوری با تعدادی از نشانگر‌های </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">ISSR</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> ارتباط معنی‌دار داشتند. در مجموع 22 نشانگر مثبت برای صفات فیزیولوژیکی در سطح شاهد، 9 نشانگر مثبت در سطح تنش متوسط و 23 نشانگر مثبت در سطح تنش شدید شناسایی شدند. از بین 21 آغازگر </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">ISSR</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> مورد مطالعه نشانگر </span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">P8A11</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> بیشترین تعداد مکان ژنی مرتبط با صفات فیزیولوژیکی مورد مطالعه را دارا بود.</span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span class="fontstyle01" style="font-family:BMitra,serif"><span style="color:black"><span style="font-weight:normal"><span style="font-style:normal"><span style="font-size:10.0pt">Legumes are common crops in arid and semi-arid regions. This study was conducted to investigate three levels of salinity stress on 18 lentil cultivars in the greenhouse and laboratories of Mohaghegh Ardabili University in 2016-2016 in a factorial manner in the form of a randomized complete block design with three replications. The results of comparing average lentil genotypes were done with Duncan&#39;s method at the five percent probability level. Correlation was done in separate stress levels. The dendrogram of cluster analysis divided the genotypes into three groups in control and 60 mM conditions and two in 120 mM conditions. Genotypes 7 and 5 were in the top group in all groupings. The relationship between ISSR molecular markers and physiological traits was calculated among genotypes. All traits in three levels of salinity stress had a significant correlation with some ISSR markers. A total of 22 positive markers for physiological traits were identified at the control level, 9 positive markers at the moderate stress level, and 23 positive markers at the severe stress level. Among the 21 studied ISSR primers, the P8A11 marker had the largest number of gene loci related to the studied physiological traits.</span></span></span></span></span></span></span></span> تجزیه خوشه ای, شوری, عدس, نشانگر مولکولی, ISSR cluster analysis, ISSR, lentils, molecular marker, salinity 14 32 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1525-3&slc_lang=fa&sid=1 nasrin mehdinejhad moghadam نسرین مهدی نژاد مقدم nasrinmehdinejad72@gmail.com 100319475328460010860 100319475328460010860 No دانشگاه محقق اردبیلی omid sofalian امید سفالیان sofalian@gmail.com 100319475328460010861 100319475328460010861 Yes دانشگاه محقق اردبیلی naser zare ناصر زارع zarenasser@yahoo.com 100319475328460010862 100319475328460010862 No دانشگاه محقق اردبیلی mohamad sedghi محمد صدقی mosedghi2003@yahoo.com 100319475328460010863 100319475328460010863 No دانشگاه محقق اردبیلی rahmatollah karimizadeh رحمت الله کریمی زاده r.karimizadeh@areeo.ac.ir 100319475328460010864 100319475328460010864 No مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کهگیلویه و بویراحمد fatemeh mohamadiazar فاطمه محمدی آذر fatemehmohamadiazar@yahoo.com 100319475328460010865 100319475328460010865 No دانشگاه محقق اردبیلی