fa معرفی گونه‌های گیاهی درختی و درختچه‌ای بخش مرکزی شهرستان زنجان علوم گیاهی Plant Biology مقاله پژوهشی Original Article <div style="text-align: justify;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">مطالعه فلوریستیکی از موثرترین روش‌ها برای آگاهی از ظرفیت‌های زیستی و نیز مدیریت و حفاظت از ذخایر ژنتیکی</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> گیاهی</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> در سیستم‌های اکولوژیکی است. شهرستان زنجان منطقه‌ای کوهستانی با وسعتی برابر6763 کیلومترمربع و با میانگین ارتفاع 1663 متر از سطح دریا است. مناسب بودن شرایط بوم &shy;شناختی، رویشگاه‌های متنوع و منابع آبی مناسب دلیل تنوع مطلوب پوشش گیاهی در این شهرستان است. برای بازنمایی تنوع گونه‌های درختی و درختچه‌ای چوبی در این شهرستان، بخش مرکزی آن</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">با وسعت 2</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">/</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">2600 کیلومترمربع</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">انتخاب شد. به</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">منظور شناسایی گونه</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">‌</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">های گیاهی</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;"> درختی و درختچه‌ای</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، بررسی شکل رویشی و کورولوژی این گیاهان، نمونه‌های درختی و درختچه‌ای این منطقه با روش مرسوم مطالعات فلوریستیک جمع‌آوری و با استفاده از منابع معتبر آرایه &shy;شناسی گیاهی شناسایی شدند. نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که در منطقه مورد مطالعه 122 گونه درختی و درختچه‌ای چوبی متعلق به 76 سرده و 39 تیره گیاهی وجود دارد. </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">تیره‌های گل&shy; سرخیان با 29 گونه و زیتونیان با 9 گونه در مجموع 15/31 درصد از کل گونه‌ها را شامل می‌شوند. مزوفانروفیت‌ها (</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">7</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">/37 درصد) و میکروفانروفیت‌ها (79/32 درصد) </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">شکل‌های زیستی غالب منطقه به روش رانکیه هستند. عناصر رویشی ایرانی- تورانی از مهم‌ترین گروه‌های کورولوژیک موجود در منطقه بر اساس دیدگاه زهری بوده است. در منطقه مورد مطالعه، </span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">Prunus lycioides</span></span></span></em> <span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">به عنوان یکی از </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">گونه‌های انحصاری ایران شناسایی گردید.</span></span></span></div> &nbsp;<br /> <br /> &nbsp; Floristic study is one of the most efficient methods of gaining knowledge about biological capacities, as well as management and conservation of plant genetic resources in ecological systems. Zanjan county town is located in a mountainous region with an area of 6763 <em>km²</em> and the average altitude of 1663 m.a.s.l. Its favorable vegetation diversity is the result of suitable ecological conditions, diverse habitats and appropriate water resources in the region. The central district of Zanjan county town, with an area of 2600.2 <em>km²</em>, was chosen as a representative to show tree and woody shrub species diversity. In order to identify tree and shrub species, life forms and chorology of plants, samples were collected by the conventional method of floristic studies and were, then, identified using taxonomic references. In total, there were 122 tree and woody shrub species, belonging to 76 genera and 39 families, in the studied area. The richest families included Rosaceae (29 species) and Oleaceae (9 species), which comprised 31.15% of the arboreal and woody shrub species. Mesophanerophytes (37.7%) and microphanerophytes ‌(32.79%) ‌were the dominant life forms in the area studied as determined by the Raunkiaer method. The Irano-Turanian vegetative elements were the most important elements in this area based on Zohary approach. <em>Prunus lycioides </em>was found to be endemic to Iran.<br /> <br /> &nbsp; شکل زیستی, درختان, درختچه‌ها, عناصر رویشی, مطالعه فلوریستیک floristic study, life form, shrubs, trees, vegetative elements 119 132 http://nbr.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1008-1&slc_lang=fa&sid=1 Zohreh Toghranegar زهره طغرانگار ztoghranegar@znu.ac.ir 10031947532846008051 10031947532846008051 No Department of Biology, Faculty of Science, University of Zanjan, Zanjan, Iran گروه زیست ­شناسی،دانشکده علوم،دانشگاه زنجان، زنجان، ایران Mahnaz Vafadar مهناز وفادار vafadar@znu.ac.ir 10031947532846008052 10031947532846008052 Yes Department of Biology, Faculty of Science, University of Zanjan, Zanjan, Iran گروه زیست ­شناسی،دانشکده علوم،دانشگاه زنجان، زنجان، ایران